महागाई आणि कच्च्या तेलाच्या दरांमुळे दरवाढीची चर्चा; गृहकर्ज, वाहनकर्जधारकांनी RBIच्या पुढील निर्णयाकडे लक्ष ठेवण्याची गरज
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २३ सप्टेंबर २०२६ ।। घर घेताना बँकेचा हप्ता किती, याचे गणित मांडणाऱ्या कर्जदारांसाठी आता रिझर्व्ह बँकेच्या निर्णयाकडे डोळे लागले आहेत. कारण महागाईचा दबाव, आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाचे वाढते भाव आणि जागतिक व्याजदरातील बदल यामुळे RBIच्या पुढील पतधोरणाबाबत पुन्हा व्याजदरवाढीची चर्चा सुरू झाली आहे. मात्र, दरवाढ ठरलेली आहे असे समजणे चुकीचे ठरेल. पुढील निर्णय महागाई, तेलाचे भाव, चलनविषयक परिस्थिती आणि इतर आर्थिक आकडेवारी पाहून घेतला जाईल.
ऑगस्ट २०२६ मध्ये भारताची किरकोळ महागाई ४.८२ टक्क्यांवर पोहोचल्याचे अधिकृत आकडेवारीतून स्पष्ट झाले आहे. महागाईवर नियंत्रण ठेवणे हे RBIच्या पतधोरणातील महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे. त्यामुळे पुढील MPC बैठकीत व्याजदराचा निर्णय घेताना महागाईचा दबाव हा महत्त्वाचा घटक ठरणार आहे.
दरम्यान, काही अर्थतज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार चालू आर्थिक वर्षाच्या दुसऱ्या सहामाहीत रेपो दरात वाढ होऊ शकते. Union Bank of Indiaच्या अंदाजानुसार दर ५.७५ ते ६ टक्क्यांपर्यंत जाऊ शकतो आणि वाढीचे चक्र डिसेंबरपासून सुरू होण्याची शक्यता आहे. दुसऱ्या एका अर्थतज्ज्ञांच्या सर्वेक्षणात ऑक्टोबर आणि डिसेंबरमध्ये प्रत्येकी २५ बेसिस पॉइंट वाढीची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. मात्र हे अंदाज आहेत, RBIचा निर्णय नाही.
रेपो दर वाढल्यास त्याचा परिणाम कर्जाच्या व्याजदरावर होऊ शकतो. विशेषतः बाह्य बेंचमार्कशी जोडलेल्या फ्लोटिंग-रेट गृहकर्जाच्या कर्जदारांना व्याजदर वाढल्यास EMI वाढू शकतो किंवा कर्जाची मुदत वाढू शकते. वाहनकर्ज आणि वैयक्तिक कर्जाच्या दरांवरही परिणाम होण्याची शक्यता असते. मात्र प्रत्येक बँक किती आणि कधी दर बदलते, हे तिच्या कर्जाच्या प्रकारावर आणि व्याजदराच्या रचनेवर अवलंबून असते.
उदाहरणार्थ, २५ लाख रुपयांचे २० वर्षांचे गृहकर्ज ८.५ टक्के दराने असल्यास EMI सुमारे ₹२१,६९० येतो. दर ८.७५ टक्के झाला तर तो सुमारे ₹२२,०८० होऊ शकतो. म्हणजेच अंदाजे ₹३९० महिन्याचा फरक पडू शकतो. हा फक्त उदाहरणार्थ हिशोब आहे; प्रत्यक्ष EMI बँकेच्या दरानुसार बदलेल.
म्हणूनच सध्या घाबरून निर्णय घेण्यापेक्षा आपल्या कर्जाचा बेंचमार्क, रीसेट तारीख आणि व्याजदर तपासणे महत्त्वाचे आहे. RBIचा अंतिम निर्णय काय असतो, यावर पुढील गणित ठरणार आहे.