‘Siriusim’ हॅकर समूहाचा खळबळजनक दावा; ३.७५ लाख डेटा नोंदी आणि २,७२२ पीडीएफचा उल्लेख, मात्र अधिकृत पुष्टी अद्याप नाही
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। देशातील सर्वात मोठी सार्वजनिक क्षेत्रातील बँक असलेल्या स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI) च्या ग्राहकांच्या माहितीच्या सुरक्षेबाबत गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत. ‘Siriusim’ नावाच्या अज्ञात हॅकर समूहाने बँकेशी संबंधित ग्राहकांची गोपनीय माहिती मिळवल्याचा दावा केला होता. ‘CyberPulse56’ या सायबर सुरक्षा निरीक्षण खात्याने १६ ऑक्टोबर रोजी या कथित डेटा लीकची माहिती सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर दिली. समूहाकडे ३.७५ लाख डेटा नोंदी आणि २,७२२ पीडीएफ दस्तऐवज असल्याचा दावा करण्यात आला. मात्र, या आकड्यांची आणि सर्व दस्तऐवजांच्या स्रोतांची स्वतंत्र पुष्टी झालेली नाही. दरम्यान, २१ ऑक्टोबर रोजी रॉयटर्सने दिलेल्या वृत्तानुसार, एसबीआयने डार्क वेबवर ३,८९७ ग्राहकांच्या नोंदी उघड झाल्याची माहिती दिली आहे. त्यामुळे डेटा सुरक्षेचा प्रश्न केवळ सोशल मीडियावरील दाव्यापुरता राहिलेला नाही; मात्र दोन्ही आकडे एकाच घटनेशी संबंधित आहेत, असेही अद्याप म्हणता येत नाही.
एसबीआयच्या प्राथमिक विश्लेषणानुसार, उघड झालेल्या ३,८९७ नोंदींमध्ये ग्राहकांची नावे, मोबाइल क्रमांक, जन्मतारखा, ई-मेल पत्ते, निवासी पत्ते, ग्राहक ओळख क्रमांक आणि कर्जाशी संबंधित माहितीचा समावेश आहे. या प्रकरणाची व्याप्ती आणि माहिती बाहेर पडण्याचे नेमके कारण शोधण्यासाठी बँकेने स्वतंत्र सायबर सुरक्षा संस्थेची मदत घेतल्याचे वृत्त आहे. बँकेच्या मुख्य कामकाजावर, आर्थिक कामगिरीवर किंवा व्यवसायाच्या सातत्यावर लक्षणीय परिणाम अपेक्षित नसल्याचेही एसबीआयने म्हटले आहे. मात्र, बँकेचे व्यवहार सुरळीत सुरू असणे आणि ग्राहकांची माहिती सुरक्षित असणे या दोन स्वतंत्र बाबी आहेत. वैयक्तिक माहितीचा वापर करून फसवे फोन, बनावट ई-मेल, कर्जाच्या नावाखाली आमिषे आणि ओळख चोरीचे प्रकार घडू शकतात. त्यामुळे ग्राहकांच्या माहितीची सुरक्षा ही केवळ तांत्रिक बाब नसून विश्वासाचा प्रश्न आहे.
ग्राहकांनी घाबरून जाण्याऐवजी सतर्क राहणे आवश्यक आहे. बँकेच्या नावाने फोन करून ओटीपी, एटीएम पिन, पासवर्ड किंवा खातेविषयक गोपनीय माहिती मागणाऱ्यांना कोणतीही माहिती देऊ नये. अनोळखी लिंकवर क्लिक करणे, संशयास्पद फाइल उघडणे किंवा अनधिकृत ॲप डाउनलोड करणे टाळावे. संशयास्पद व्यवहार दिसल्यास तातडीने एसबीआयच्या अधिकृत ग्राहक सेवा केंद्राशी संपर्क साधावा आणि आर्थिक फसवणूक झाल्यास १९३० या राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइनवर तक्रार नोंदवावी. या प्रकरणात माहिती नेमकी कुठून बाहेर पडली, किती ग्राहक प्रभावित झाले आणि सुरक्षेतील त्रुटी कोणत्या होत्या, याची पारदर्शक माहिती समोर येणे गरजेचे आहे. ग्राहकांचा विश्वास हा बँकेचा खरा ठेवा आहे; तो सुरक्षित ठेवण्याची जबाबदारीही तितकीच मोठी आहे.