जानेवारीतील उच्चांकावरून चांदीचे दर निम्म्याच्या आसपास घसरले; फेडरल रिझर्व्हच्या निर्णयाकडे बाजाराचे लक्ष, पण स्वस्ताई म्हणजे नफ्याची हमी नव्हे.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। Gold Silver Rate : सोने-चांदीच्या बाजारात कालपर्यंत तेजीची तुतारी वाजवणाऱ्यांना आता घसरणीचा नगारा ऐकू येत आहे. मौल्यवान धातूंचे भाव वाढले की गुंतवणूकदारांची झुंबड उडते; तेच भाव घसरले की खरेदीदारही हात आखडता घेतात. बाजारातील या मानसिकतेचा फटका विशेषतः चांदीच्या गुंतवणूकदारांना बसला आहे. मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंज (MCX) वरील चांदीचा वायदा भाव २९ जानेवारी २०२६ रोजी प्रति किलो ३ लाख ८४ हजार ६३२ रुपयांच्या उच्चांकावर पोहोचला होता. मात्र, २७ ऑक्टोबरपर्यंत तो सुमारे १ लाख ९० हजार ८४७ रुपयांवर घसरल्याचे इकॉनॉमिक टाइम्सने नोंदवले. म्हणजेच उच्चांकाच्या तुलनेत निम्म्याच्या आसपास घसरण झाली.
सोन्याचे दरही दबावाखाली आहेत. २८ ऑक्टोबरच्या व्यवहारात MCX वर डिसेंबर सोन्याचा वायदा सुमारे १ लाख ४४ हजार १०० रुपये प्रति दहा ग्रॅम, तर चांदीचा वायदा सुमारे १ लाख ९६ हजार ५११ रुपये प्रति किलो होता.
हे वायदा बाजारातील दर आहेत; सराफा दुकानातील प्रत्यक्ष खरेदीचा दर कर, शुद्धता आणि स्थानिक फरकांमुळे वेगळा असू शकतो.
या घसरणीमागे केवळ बाजाराची लहर नाही. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदरविषयक निर्णयाकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे. महागाईची चिंता, कच्च्या तेलाचे चढे भाव, डॉलरची मजबुती आणि रोख्यांवरील वाढते उत्पन्न यामुळे व्याज न देणाऱ्या सोने-चांदीचे आकर्षण कमी होऊ शकते. चांदीच्या बाबतीत औद्योगिक मागणी, विशेषतः सौरऊर्जा आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील वापर, हाही महत्त्वाचा घटक आहे. फायनान्शियल एक्स्प्रेसच्या वृत्तानुसार, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील चांदीही जानेवारीच्या उच्चांकापासून मोठ्या प्रमाणात घसरली आहे.
त्यामुळे दर पडले म्हणजे बाजाराने गुंतवणूकदारांना भेट दिली, असा निष्कर्ष घाईचा ठरेल. तेजीच्या काळात उंच भावाने खरेदी करणाऱ्यांना आता कागदावरील तोटा दिसत असेल; मात्र विक्री करेपर्यंत तो प्रत्यक्षात निश्चित होत नाही. उलट, आणखी घसरण झाली तर नव्या खरेदीदारांचीही परीक्षा लागेल.
मग आता गुंतवणूक करावी की आणखी वाट पाहावी? याचे उत्तर प्रत्येकासाठी सारखे नाही. लग्नकार्य किंवा सणासाठी दागिने घ्यायचे असतील, तर रोजच्या भावांचा पाठलाग करण्याऐवजी गरज, बजेट आणि घडणावळ यांचा विचार करावा. गुंतवणुकीसाठी चांदी घेणाऱ्यांनी एकाच वेळी मोठी रक्कम लावण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने खरेदी, विविध मालमत्तांमध्ये गुंतवणुकीचे विभाजन आणि आपली जोखीम सहन करण्याची क्षमता लक्षात घ्यावी. पुढील १२ ते १८ महिन्यांत भाव सावरतील, असा अंदाज काही तज्ज्ञ व्यक्त करू शकतात; पण तो हमखास परताव्याचा करार नाही. बाजाराचा तळ नेमका कुठे आहे, हे कोणालाही खात्रीने सांगता येत नाही. त्यामुळे कर्ज काढून किंवा आपत्कालीन बचत वापरून चांदी खरेदी करणे धोकादायक ठरू शकते. सणासुदीच्या भावनिक वातावरणात गुंतवणुकीचा निर्णय घेण्यापेक्षा अधिकृत दर, खरेदी-विक्रीतील फरक आणि आर्थिक उद्दिष्टे तपासावीत. घसरण ही संधी असू शकते; पण प्रत्येक स्वस्त वस्तू फायदेशीर गुंतवणूक ठरत नाही. बाजारात भविष्य सांगणारे अनेक असतात; तोटा भरून देणारा मात्र कोणी नसतो.