महाराष्ट्र २४ । विशेष प्रतिनिधी । दि. २० ऑक्टोबर । ऑनलाईन खरेदी करताना तुम्ही कोणत्याही फसवणुकीला बळी पडलात तर घाबरून जाण्याची गरज नाही. तुम्ही बँकेत तक्रार करून तुमचे पैसे 10 दिवसांच्या आत परत मिळवू शकता. जर तुमच्या बँकेने दिलेल्या वेळेत तक्रारीची दखल घेतली नाही, तर रिझर्व्ह बँकेच्या CMS पोर्टलमध्ये तक्रार दाखल केली जाऊ शकते. तरीही जर बँकेने ग्राहकांच्या तक्रारीचा निपटारा केला नाही, तर रिझर्व्ह बँक बँकेला दंड ठोठावू शकते.
अलीकडेच रिझर्व्ह बँकेने ग्राहकांच्या हिताला सर्वोच्च ठेवून दोन मोठ्या बँकांना दंड ठोठावला. रिझर्व्ह बँकेने एसबीआयवर 1 कोटी रुपये, स्टँडर्ड चार्टर्ड बँकेवर 1.95 कोटी रुपयांचा दंड ठोठावला. आरबीआयच्या मते, एसबीआयने व्यावसायिक बँका आणि निवडक वित्तीय संस्थांच्या वतीने ग्राहकांसोबत फसवणुकीचे वर्गीकरण आणि फसवणुकीचे अहवाल देण्यासाठी नियमांचे उल्लंघन केले.
स्टँडर्ड चार्टर्ड बँकेने अनधिकृत व्यवहाराची रक्कम परत करण्यास विलंब केला होता. त्यामुळे रिझर्व्ह बँकेने 1.95 कोटी रुपयांचा दंड लावला आणि एसबीआयने ग्राहकांच्या खात्यातील फसवणुकीची माहिती देण्यास उशीर केला, यामुळे बँकेला 1 कोटी रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला. रिझर्व्ह बँकेचा बँका आणि वित्तीय संस्थांना स्पष्ट मेसेज आहे की, ग्राहकांच्या तक्रारींची दखल न घेतल्यास आणि उशिरा निकाली काढल्याबद्दल दंड आकारला जाईल. त्यामुळे बँकिंगशी संबंधित व्यवहार करणारे लोकही त्यांच्या हक्कांबाबत जागरूक असले पाहिजेत.
ऑनलाईन शॉपिंग किंवा व्यवहार करताना ग्राहकांनी सतर्क राहणे आवश्यक आहे, जेणेकरून ते कोणत्याही प्रकारच्या फसवणुकीला बळी पडू नयेत. जेव्हाही तुम्ही ऑनलाईन शॉपिंग करता तेव्हा नेहमी प्रयत्न करा की ज्या कॉम्प्युटर किंवा मोबाईलवरून तुम्ही पेमेंट करत आहात त्यात अँटीव्हायरस आहे. तसेच आपले सॉफ्टवेअर नेहमी अद्ययावत ठेवणे महत्त्वाचे आहे. या व्यतिरिक्त बँकिंग पासवर्ड कधीही तुमच्या कॉम्प्युटरमध्ये सेव्ह करू नये. लॉकडाऊनदरम्यान ऑनलाईन फसवणुकीसारख्या सायबर क्राईमच्या प्रकरणांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली. एका अहवालानुसार, केवळ गेल्या एका वर्षात 27 दशलक्षाहून अधिक लोक ओळख हॅकर्सचे लक्ष्य बनले आहेत.