✍️ महाराष्ट्र २४ | विशेष प्रतिनिधी | दि. २८ नोव्हेंबर २०२५ | रशियन तेलाचा ‘खोटा झेंडा’ लावून भारतात प्रवास… आणि तब्बल ५४ लाख टन कच्चं तेल देशात दाखल! २.१६ लाख कोटींचा हा तेलव्यवहार—संपूर्ण जगाचं लक्ष वेधून घेणारा खळबळजनक प्रकार! युरोपीय संशोधन संस्था CREA च्या अहवालाने हा गुप्त सागरी खेळ उघड केला आहे. आणि आता या संपूर्ण प्रकरणामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खळबळ उडाली आहे.
🚢 ९० रशियन जहाजांचा ‘खोट्या झेंड्यां’खाली प्रवास
डिसेंबर २०२४ मध्ये मोजकी जहाजं खोट्या झेंड्याने चालत होती. पण २०२५ पर्यंत हा आकडा सहा पटीने वाढून थेट ९० जहाजांपर्यंत पोहोचला!
जहाजे स्वतःचा खरा राष्ट्रध्वज न लावता दुसऱ्या देशाचा झेंडा दाखवतात
ओळख, मालक, मूळ देश… सर्व लपवता येतं
हा प्रकार समुद्री कायदा कलम ९४ चे थेट उल्लंघन
CREA च्या मते, ११३ जहाजांनी ११.१ दशलक्ष टन (1.1 कोटी टन) तेल जागतिक बाजारात असाच लपवून पोहोचवलं!
⚠️ ३० जहाजं थेट भारतात — सर्वाधिक आयात भारताकडेच!
या ९० जहाजांपैकी ३० जहाजं थेट भारतात आली.
भारताने एकट्याने २.१ अब्ज युरो (२.१६ लाख कोटी रुपये) मूल्याचं तेल खरेदी केल्याचं अहवालात नमूद.
हे जगभरातील खोट्या झेंडा पद्धतीतील सर्वांत मोठं व्यवहार प्रमाण आहे.
🇮🇳 भारताला रशियन तेलाचं आकर्षण का?
युक्रेन युद्धानंतर युरोपने रशियन तेलावर निर्बंध घातले.
त्यामुळे स्वस्तातील रशियन तेलासाठी भारत हा सर्वात मोठा खरेदीदार बनला.
युद्धापूर्वी रशियन तेलाचा भारतात हिस्सा → १%
आता थेट → ४०%
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी रशियन तेल कंपन्यांवर निर्बंध आणि टॅरिफ वाढवल्यानंतर ही आयात अधिक क्लिष्ट झाली.
🌊 समुद्री सुरक्षेला धोका — युरोपचा आरोप
खोट्या झेंड्याखाली वृद्ध, धोकादायक, जुनाट जहाजं चालू लागली आहेत.
युरोपीय समुद्री क्षेत्रांना त्यामुळे मोठा पर्यावरणीय धोका निर्माण:
अपघात झाल्यास ओळख पटत नाही
तेलगळती झाल्यास जबाबदार कोण—कळत नाही
कायदेशीर कारवाई जवळपास अशक्य
CREA च्या तज्ज्ञांनी आंतरराष्ट्रीय समुदायाला अशा जहाजांवर कडक कारवाईची मागणी केली आहे.
🔍 या सर्व ऑपरेशनचं ‘गुप्त सूत्र’?
खोट्या झेंड्यांखाली जहाजं चालवून रशियाचं तेल जागतिक निर्बंध चुकवत भारतापर्यंत पोहोचवत आहेत.
यामुळे—
✔ निर्बंधांची कात टाळता येते
✔ बीमा, तपासणी, ट्रॅकिंग टाळता येते
✔ मोठ्या प्रमाणातील व्यवहार गोपनीय ठेवता येतो
पण… जगभरात या प्रकारामुळे आता नवीन भू-राजकीय तणाव निर्माण होऊ शकतो.
📌 Bottom Line: हा व्यवहार कुठे थांबणार?
३० जहाजांद्वारे ५४ लाख टन तेल भारतात दाखल…
जागतिक कायदे धाब्यावर…
आंतरराष्ट्रीय समुद्री सुरक्षेला धोका…
CREA च्या या अहवालानंतर भारत, रशिया आणि पश्चिमी देश यांच्यात नवीन विवादांची ठिणगी पडण्याची चिन्हं स्पष्टपणे दिसत आहेत.