महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. ३० जानेवारी २०२६ | महाराष्ट्राच्या राजकारणात काही व्यक्ती केवळ पदाने मोठ्या नसतात; त्या काळाची शिस्त ठरवतात. अजित पवार हे त्यापैकीच. गुरुवार, २९ जानेवारी—बारामतीच्या मातीत केवळ एक देह विसावला नाही, तर राजकारणातील धडाडीचा, काटेकोर आणि निर्णयक्षम अध्याय अचानक थांबला. शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार झाले, पण उपस्थितांच्या डोळ्यांत केवळ अश्रू नव्हते; होते एक अनुत्तरित प्रश्न—आता पुढे काय? सुपुत्र पार्थ आणि जय पवार यांनी मुखाग्नी दिला, तेव्हा विद्या प्रतिष्ठान परिसरात जमलेली गर्दी गप्प झाली. अत्रे म्हणाले असते—“कधी कधी शब्दही शोक व्यक्त करण्यास अपुरे पडतात.” अजितदादांच्या बाबतीत तेच घडलं. सत्ता, सभा, भाषणं—सगळं क्षणात स्तब्ध झालं.
दादांच्या निधनानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसने घेतलेला निर्णय हा केवळ राजकीय नव्हे, तर भावनिक आहे. जिल्हा परिषद आणि पंचायत समितीच्या तोंडावर आलेल्या निवडणुका असूनही पक्षाने प्रचार थांबवण्याचा निर्णय घेतला. सभा नाहीत, रोड शो नाहीत, गाजावाजा नाही. उमेदवारांनी घरोघरी जाऊन पत्रकं द्यावीत, विजय मिळाला तरी मिरवणूक काढू नये—हा आदेश म्हणजे राजकारणात क्वचित दिसणारी संवेदनशीलता. सांगायचं तर, मतपेटीपेक्षा माणुसकी मोठी आहे, हे पक्षाने कृतीतून दाखवलं. अजित पवार हे प्रचाराच्या रणांगणातले सेनापती होते; पण त्यांच्या जाण्यानंतर रणशिंग न वाजवता शांततेचा सूर धरण्याचा निर्णय हा त्यांनाच साजेसा आहे. कारण दादा शिस्तप्रिय होते—आणि शोकातही शिस्त असावी, हेच त्यांनी अप्रत्यक्षपणे शिकवलं.
विशेष विडंबन म्हणजे, निवडणुकांसाठी कंबर कसणारे अजित पवार अखेरच्या टप्प्यावर नियतीने हिरावून नेले. २८ जानेवारी रोजी बारामतीत त्यांच्या चार सभा ठरल्या होत्या. मराठवाड्याचा दौरा करून, नांदेडच्या सचखंड गुरुद्वाऱ्यात दर्शन घेऊन, अवघ्या १६ मिनिटांत मुद्देसूद भाषण करणारे दादा पुन्हा रणांगणात उतरायला सज्ज होते. आणि अचानक विमान अपघात—राजकारणातले गणित क्षणात कोलमडले. आज राष्ट्रवादीसमोर केवळ निवडणूक नाही, तर वारसा जपण्याचं आव्हान आहे. अजित पवारांचा करारी स्वभाव, प्रशासनावरची पकड आणि कार्यकर्त्यांशी असलेली थेट नाळ—हे सगळं आठवणींत उरलं आहे. शेवटचं वाक्य असं—दादा गेले, पण त्यांनी राजकारणाला शिकवलेली शिस्त अजून जिवंत आहे; प्रश्न इतकाच आहे, ती पाळण्याचं धैर्य कोण दाखवणार?