महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. ३० जानेवारी २०२६ | सोने-चांदी घसरली की आपल्या गुंतवणूकदाराचा चेहरा पडतो, आणि वाढली की डोळे चमकतात—ही आपल्या अर्थविश्वाची अजब भावनिक अर्थशास्त्र आहे. गेल्या शुक्रवारी नेमकं उलट घडलं. ईटीएफच्या किमती तब्बल १२ ते १४ टक्क्यांनी कोसळल्या आणि बाजाराने एकच सवाल उभा केला— ही घसरण म्हणजे धोका की संधी? “जेव्हा गर्दी खरेदी करते, तेव्हा शहाण्याने विकावं; आणि जेव्हा घाबरट विकतात, तेव्हा शांतपणे खरेदी करावी.” विक्रमी उच्चांकावरून नफा वसुली सुरू झाली आणि सोने-चांदी जणू ‘आरामासाठी थांबली’. जानेवारीत चांदीने ५६ टक्के उडी मारली, सोनं २० टक्क्यांहून अधिक वाढलं—इतक्या वेगानंतर ब्रेक लागणं अपरिहार्यच होतं. प्रश्न हा नाही की घसरण झाली, प्रश्न हा आहे की पुढे काय?
डॉलर मजबूत झाला, फेड अध्यक्ष बदलाच्या चर्चांनी बाजारात धास्ती पसरवली, आणि मौल्यवान धातूंवर दबाव आला—हे सगळं खरं. पण सांगायचं तर, डॉलर मजबूत झाला म्हणून सोनं कमजोर झालं, असा निष्कर्ष काढणं म्हणजे सावली पाहून सूर्य मावळला असं समजणं! जागतिक राजकारणात अस्थिरता, अमेरिका-इराण तणाव, युद्धछाया, कार्बन कर, तंत्रज्ञान निर्बंध—या सगळ्या गोष्टी सोन्या-चांदीला पुन्हा पुन्हा सुरक्षित आश्रय बनवतात. आज ईटीएफ घसरलेत, पण मागील नऊ महिने चांदी आणि सहा महिने सोनं सातत्याने वर गेलंय. हा ट्रेंड एका दिवसात उलटत नाही. यूबीएससारखी आंतरराष्ट्रीय संस्था सोन्याचं लक्ष्य थेट $6,200 प्रति औंसपर्यंत वाढवत असेल, तर घसरण म्हणजे शेवट नाही, ती मध्यंतर आहे.
म्हणूनच गुंतवणूकदारांनी इथे भावनेने नाही, तर विवेकाने वागण्याची गरज आहे. एकरकमी उडी मारण्यापेक्षा टप्प्याटप्प्याने खरेदी, दीर्घकालीन दृष्टिकोन आणि पोर्टफोलिओतील संतुलन—हीच खरी शहाणपणाची वाट. , “बाजार हा देव नाही की रोज आरती करावी; तो शिक्षक आहे—धडा समजून घ्यावा.” आजची घसरण ही घबराटीची बातमी नाही, ती संयमाची परीक्षा आहे. ज्यांनी सोनं-चांदी फक्त झटपट नफ्यासाठी घेतली, त्यांना ही धडकी भरवणारी वाटेल. पण ज्यांना सुरक्षितता, दीर्घकालीन संपत्ती आणि अनिश्चित जगात आधार हवा आहे—त्यांच्यासाठी हीच वेळ हळूहळू खरेदीची आहे. चमक मावळली आहे, पण सोन्याचा स्वभाव नाही. आणि बाजारात, स्वभाव शेवटी भावावरच मात करतो.