महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. ८ फेब्रुवारी २०२६ || चार वर्षांपासून सुरू असलेल्या रशिया–युक्रेन युद्धाला थांबवण्यासाठी अमेरिकेने आता स्पष्ट आणि कडक भूमिका घेतली आहे. युद्धबंदी आणि तोडग्यासाठी जून २०२६ पर्यंतची अंतिम मुदत देण्यात आल्याचे युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमीर झेलेन्स्की यांनी स्पष्ट केले. ही मुदत पाळली गेली नाही, तर अमेरिका दोन्ही देशांवर—रशिया आणि युक्रेन—दबाव वाढवेल, असा थेट इशाराही त्यांनी दिला. युद्ध आता केवळ रणांगणावर नाही, तर जागतिक राजकारणाच्या टेबलावर निर्णायक टप्प्यावर पोहोचल्याचे संकेत यातून मिळत आहेत. अमेरिकेचे मत आहे की उन्हाळ्यापूर्वी दोन्ही बाजूंनी ठोस करार करून एक स्पष्ट तोडगा काढला पाहिजे, अन्यथा परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची होईल.
झेलेन्स्की यांनी सांगितले की, अमेरिका युद्ध थांबवण्यासाठी मध्यस्थीची भूमिका बजावत असली, तरी संयमाला आता मर्यादा आहेत. करारासाठी दोन्ही देशांनी एका ठोस भूमिकेवर सहमती दर्शवणे आवश्यक आहे. हे घडले नाही, तर राजनैतिक दबावासोबत आर्थिक आणि लष्करी पातळीवरही कडक निर्णय घेतले जाऊ शकतात. अशा पार्श्वभूमीवर, रशियाकडून हल्ल्यांची तीव्रता कमी होण्याऐवजी वाढताना दिसत आहे. शुक्रवारी रात्री रशियाने युक्रेनवर सुमारे ४०० ड्रोन आणि ४० क्षेपणास्त्रांनी हल्ला केला. युक्रेनने यातील २९७ ड्रोन पाडल्याचा दावा केला आहे. या हल्ल्यात किमान ८ जण जखमी, १८ इमारतींचे नुकसान झाले असून, एका श्वाननिवारागृहावर झालेल्या हल्ल्यात १३ श्वानांचा मृत्यू झाला. युद्धाची भीषणता आकड्यांपलीकडे जाऊन मानवी संवेदनांवर घाला घालत असल्याचे हे चित्र आहे.
दरम्यान, या युद्धाशी संबंधित एक धक्कादायक दावा आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चेत आला आहे. पोलंडचे परराष्ट्र उपमंत्री व्लादिस्लाव बार्टोशेव्स्की यांनी दावा केला की, २०२२ च्या अखेरीस रशिया युक्रेनवर आण्विक हल्ल्याच्या तयारीत होता. मात्र, भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांच्याशी थेट फोनवर चर्चा करून हा आण्विक हल्ला थांबवला. त्यांच्या हस्तक्षेपामुळे संभाव्य जागतिक आण्विक युद्ध टळल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या वक्तव्यामुळे भारताची युद्धविरोधी आणि संतुलित भूमिका पुन्हा एकदा जागतिक व्यासपीठावर अधोरेखित झाली आहे. युद्ध थांबेल की दबाव वाढेल, याचा फैसला आता जूनच्या डेडलाईनकडे झुकलेला आहे—आणि संपूर्ण जगाची नजर त्याच घड्याळाकडे लागली आहे.