✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १४ मार्च २०२६ ।। महामार्गावरून गाडी धाववताना चालकाच्या मनात दोनच विचार असतात – गाडी वेगात जावी आणि टोल पटकन संपावा. पण सरकारच्या हिशोबात वेगापेक्षा महसूल अधिक महत्त्वाचा असतो, हे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे. राष्ट्रीय महामार्गावर वारंवार प्रवास करणाऱ्या वाहनधारकांसाठी असलेला वार्षिक टोल पास आता महाग होणार आहे. १ एप्रिल २०२६ पासून या पाससाठी ३,००० रुपयांऐवजी ३,०७५ रुपये मोजावे लागणार आहेत. हा निर्णय National Highways Authority of Indiaने जाहीर केला असून नव्या आर्थिक वर्षापासून हे दर लागू होणार आहेत. सरकारच्या भाषेत ही ‘किरकोळ वाढ’ असली तरी वाहनधारकांच्या भाषेत तो पुन्हा एक छोटासा धक्का आहे. कारण टोल हा प्रवाशांच्या खिशातून रोज थोडाथोडा निघणारा करच असतो आणि त्या कराची सवय जरी झाली असली, तरी त्याची वाढ मात्र कुणालाच आवडत नाही.
हा वार्षिक पास प्रामुख्याने खाजगी चारचाकी वाहनांसाठी उपलब्ध असतो आणि त्यासाठी वाहनामध्ये सक्रिय FASTag असणे अनिवार्य आहे. या पासची खासियत अशी की तो एक वर्षासाठी किंवा जास्तीत जास्त २०० वेळा टोल ओलांडण्यासाठी वैध असतो. म्हणजेच, एखाद्या वाहनाने वर्ष संपण्याआधीच २०० वेळा टोल प्लाझा ओलांडला, तर पासची मुदत तेथेच संपते. त्यामुळे रोज महामार्गावरून ये-जा करणाऱ्यांसाठी हा पास आजही सोयीचा पर्याय मानला जातो. प्रत्येक वेळी टोल प्लाझावर थांबून पैसे भरण्याचा त्रास टाळता येतो आणि प्रवास अधिक सुरळीत होतो. मात्र किंमत वाढल्यामुळे अनेक वाहनधारक आता ‘पास घ्यावा की प्रत्येक वेळी टोल भरावा’ असा छोटासा हिशोब मनात मांडताना दिसतील.
दरवर्षी टोल दरांचा आढावा घेऊन त्यात सुधारणा करण्याची पद्धत सरकारने ठेवली आहे. त्याच प्रक्रियेचा भाग म्हणून यंदाही दरात वाढ करण्यात आली आहे, असे स्पष्टीकरण प्रशासनाकडून देण्यात आले आहे. वाहनधारकांना हा वार्षिक पास मिळवण्यासाठी National Highways Authority of Indiaच्या अधिकृत पोर्टलवर किंवा FASTag जारी करणाऱ्या बँक किंवा मोबाईल ॲपवर लॉग-इन करून अर्ज करता येतो. निर्धारित शुल्क ऑनलाईन भरल्यानंतर हा पास थेट FASTag शी लिंक केला जातो आणि त्यानंतर वाहन टोल प्लाझावरून अतिरिक्त पैसे न भरता सहज पुढे जाऊ शकते. थोडक्यात, प्रवास सोपा करण्यासाठी तयार केलेली ही योजना अजूनही उपयोगी आहे; पण १ एप्रिलपासून त्यासाठी खिशातून थोडेसे जास्त पैसे बाहेर पडणार, एवढे मात्र निश्चित. 🚗