Middle East Crisis: 🔥 “हॉर्मुझ बंद… अर्थव्यवस्थेवर ताण!” १७८ अब्ज डॉलरचा व्यापार धोक्यात; महागाईचा स्फोट होणार?

✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ एप्रिल २०२६ ।। मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाने आता थेट भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर घाला घालण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. Strait of Hormuz हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेल वाहतूक मार्ग अडचणीत आल्याने भारताचा तब्बल १७८ अब्ज डॉलरचा व्यापार धोक्यात आला आहे. केंद्र सरकारनेही परिस्थितीची गंभीरता मान्य करत क्षेत्रनिहाय आढावा घेतला आहे. जहाजवाहतूक, विमा खर्च आणि कच्च्या मालाच्या पुरवठ्यावर ताण वाढल्याने उद्योगसाखळी विस्कळीत होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. एकीकडे युद्धाची धग, तर दुसरीकडे महागाईचा धोका—सामान्यांच्या खिशाला दुहेरी फटका बसण्याची शक्यता आहे.

या संकटाचा सर्वाधिक परिणाम ऊर्जा क्षेत्रावर होऊ शकतो. भारताच्या कच्च्या तेलापैकी जवळपास ४५% आणि एलपीजीपैकी ९०% पुरवठा याच मार्गावर अवलंबून आहे. त्यामुळे हॉर्मुझमध्ये अडथळा निर्माण झाला, तर पेट्रोल-डिझेलच्या किमती वाढण्याचा धोका स्पष्ट आहे. त्याचबरोबर कृषी क्षेत्रालाही झळ बसू शकते—तांदूळ, मसाले आणि इतर अन्नपदार्थांच्या निर्यातीवर परिणाम होऊन लॉजिस्टिक्स खर्च वाढू शकतो. इंजिनिअरिंग वस्तू, जेम्स अँड ज्वेलरी आणि फार्मा उद्योगांनाही मोठा फटका बसण्याची शक्यता आहे, कारण या क्षेत्रांचा मोठा व्यापार पश्चिम आशियावर अवलंबून आहे. म्हणजेच, पेट्रोलपासून ते दागिन्यांपर्यंत—अनेक वस्तूंच्या किमती वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

तरीही सरकारने दिलासा देत सांगितले आहे की, देशाकडे सध्या सुमारे ६० दिवसांचा तेलसाठा उपलब्ध आहे आणि परिस्थिती नियंत्रणात आहे. केंद्राने ‘होल ऑफ गव्हर्नमेंट’ रणनीती अंतर्गत इंटर-मिनिस्ट्रियल ग्रुप स्थापन करून दररोज परिस्थितीचा आढावा सुरू केला आहे. निर्यातदारांसाठीही मुदतवाढ, विमा कव्हर आणि प्रोत्साहन योजना जाहीर करण्यात आल्या आहेत. पण एक गोष्ट स्पष्ट आहे—जर हा तणाव लांबला, तर महागाईचा भडका उडण्यापासून रोखणे कठीण ठरेल. सध्या सर्वांची नजर हॉर्मुझकडेच लागली आहे… कारण तिथेच भारताच्या अर्थचक्राचा मोठा ‘स्विच’ दडलेला आहे. ⚠️