✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ९ एप्रिल २०२६ ।। मध्यपूर्वेच्या रणांगणावर गेल्या काही आठवड्यांत जे घडलं, त्याकडे पाहिलं तर एक प्रश्न डोकं वर काढतो—इतक्या हजारो हल्ल्यांनंतरही एखादा देश इतक्या ठामपणे कसा उभा राहू शकतो? वरवर पाहता सर्व काही उद्ध्वस्त झाल्यासारखं वाटतं; पण पडद्यामागे वेगळीच कथा सुरू असते. इराणने युद्धाला केवळ सामर्थ्याची नव्हे, तर संयम आणि नियोजनाची लढाई बनवलं आहे. शत्रूला दिसतं तेच खरं असतं, असा समज करून देणं आणि प्रत्यक्षात वेगळंच चित्र उभं करणं—हीच त्यांची खरी किमया ठरते. त्यामुळे हल्ल्यांची संख्या कितीही मोठी असली, तरी परिणाम तितकासा दिसत नाही, हीच या संघर्षाची गूढ बाजू आहे.
या चिवटपणामागचं पहिलं मोठं कारण म्हणजे भूमिगत जग. डोंगरदऱ्यांमध्ये, बोगद्यांमध्ये आणि गुहांमध्ये लपवलेली शस्त्रसामग्री ही जणू एखाद्या किल्ल्याची गुप्त दारेच! आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या नजरेलाही चकवा देणारी ही व्यवस्था इतकी खोलवर आणि गुंतागुंतीची आहे, की ती शोधणंच अवघड ठरतं. त्यातच, ठिकाणं सतत बदलण्याची पद्धत—आज इथे, उद्या तिथे—यामुळे लक्ष्य साधणं आणखी कठीण होतं. शत्रू निशाणा साधेपर्यंत लक्ष्यच हललेलं असतं. युद्धात केवळ शक्ती नव्हे, तर चपळाई आणि अनिश्चितता किती महत्त्वाची असते, याचं हे जिवंत उदाहरण आहे.
तिसरं आणि तितकंच निर्णायक कारण म्हणजे विविध स्तरांवर उभी केलेली संरक्षणव्यवस्था. क्षेपणास्त्रं, ड्रोन, किनारी सुरक्षा आणि सागरी हालचाली—या सगळ्यांचा एकत्रित वापर करून इराणने बहुपदरी ढाल उभी केली आहे. समुद्रात लहान नौकांचा वापर, किनाऱ्यावरून होणारे हल्ले आणि आकाशातून येणारे ड्रोन—या तिन्ही दिशांनी दबाव निर्माण केला जातो. परिणामी, हल्ला करणाऱ्याला एकाच वेळी अनेक आघाड्यांवर लढावं लागतं. म्हणूनच, युद्ध केवळ रणांगणावर जिंकता येत नाही; ते रणनीती, संयम आणि अनपेक्षिततेच्या खेळातून जिंकावं लागतं. इथेच या संघर्षाचं खरं गणित दडलं आहे—दिसतं त्यापेक्षा अधिक खोल, आणि समजतं त्यापेक्षा अधिक गुंतागुंतीचं!