✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २२ एप्रिल २०२६ ।। जागतिक पातळीवर तणाव वाढला की त्याचे पडसाद थेट आपल्या खिशावर उमटतात—आणि सध्या Middle East मधील संघर्षाने अशीच परिस्थिती निर्माण होण्याची चिन्हे दिसत आहेत. Reserve Bank of India चे गव्हर्नर Sanjay Malhotra यांनी स्पष्ट इशारा दिला आहे की, या तणावाचा महागाईवर “दुय्यम परिणाम” होऊ शकतो. म्हणजेच, थेट नाही पण पुरवठा साखळी आणि इंधन दरांमधून हळूहळू किमती वाढण्याचा दबाव निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे RBI सध्या ‘वेट अँड वॉच’ भूमिकेत असून, घाईघाईने निर्णय घेण्याऐवजी परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवत आहे.
भारताचे पश्चिम आशियाशी असलेले आर्थिक नाते खूप मोठे आहे. देशाच्या निर्यातीपैकी सुमारे एक-सहावा आणि आयातीपैकी जवळपास एक-पंचमांश हिस्सा या भागाशी जोडलेला आहे. त्यातही कच्च्या तेलाच्या आयातीपैकी सुमारे ५० टक्के हिस्सा याच प्रदेशातून येतो. त्यामुळे इथे तणाव वाढला की इंधन महागण्याची शक्यता वाढते—आणि इंधन महागलं की वाहतूक, उत्पादन, शेती सगळ्याच क्षेत्रांवर त्याचा परिणाम होतो. परिणामी, दैनंदिन वापराच्या वस्तूंपासून ते उद्योगांपर्यंत सर्वत्र किमती वाढण्याचा दबाव तयार होऊ शकतो.
तरीही, RBI ने दिलासा देणारी बाबही मांडली आहे. भारताची बँकिंग आणि वित्तीय व्यवस्था सध्या मजबूत स्थितीत आहे. सुधारणा, कडक नियम आणि डिजिटल प्रणालींमुळे स्थैर्य वाढले आहे. तसेच रेपो दर ५.२५% वर स्थिर ठेवत ‘न्यूट्रल’ धोरण कायम ठेवले आहे, ज्यामुळे परिस्थितीनुसार लगेच बदल करता येतील. महागाई सध्या नियंत्रणात असली तरी पुढील काळात तेल दर आणि जागतिक तणाव यावरच सगळं अवलंबून असणार आहे. थोडक्यात, जागतिक राजकारणाचा खेळ सुरू आहे—आणि त्याचा हिशोब शेवटी सर्वसामान्यांच्या खर्चात दिसणार आहे.