कोकण, घाटमाथा आणि पूर्व विदर्भात मुसळधार पावसाचा इशारा; अनेक जिल्ह्यांना ऑरेंज-यलो अलर्ट, तर नंदुरबार अजूनही पावसाच्या प्रतीक्षेत
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २२ जुलै २०२६ ।। जून महिन्यात दडी मारलेल्या पावसाने जुलैमध्ये जोरदार पुनरागमन केले असले, तरी त्याची कृपा राज्यभर समान झालेली नाही. एका बाजूला कोकण, रायगड, रत्नागिरी आणि पुण्याच्या घाटमाथ्यावर ढग अक्षरशः कोसळत आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला नंदुरबार, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रातील अनेक भाग अजूनही पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत. हवामान विभागाने पुढील तीन दिवसांसाठी राज्यातील अनेक भागांना यलो आणि ऑरेंज अलर्ट जारी करत नागरिकांना सतर्क राहण्याचा इशारा दिला आहे. विशेषतः घाटमाथा, कोकण किनारपट्टी आणि पूर्व विदर्भात मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली असून, प्रशासनालाही आवश्यक खबरदारी घेण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
हवामान विभागाचे प्रमुख डॉ. एस. डी. सानप यांच्या माहितीनुसार, सध्या मान्सून सक्रिय असला तरी त्याचा मुख्य प्रभाव कोकण किनारपट्टी, सह्याद्रीच्या घाटमाथ्यांवर आणि पूर्व विदर्भात दिसून येत आहे. त्यामुळे पुढील तीन दिवस घाटमाथा आणि कोकणासाठी ऑरेंज अलर्ट कायम ठेवण्यात आला आहे. पूर्व विदर्भातही पुढील दोन दिवस मुसळधार पावसाची शक्यता असल्याने तेथे ऑरेंज अलर्ट लागू करण्यात आला असून त्यानंतर यलो अलर्ट राहणार आहे. दुसरीकडे मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरी कोसळण्याचा अंदाज असून या विभागांसाठी सध्या कोणताही विशेष इशारा देण्यात आलेला नाही. मात्र, स्थानिक पातळीवर विजांच्या कडकडाटासह पाऊस पडण्याची शक्यता नाकारता येत नसल्याचे तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.
यंदाच्या पावसाळ्याची आकडेवारी पाहिली तर राज्यातील चित्र विसंगत असल्याचे दिसते. जून महिन्यात राज्यात सरासरीपेक्षा तब्बल ४७ टक्के पावसाची तूट नोंदवली गेली होती. जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात झालेल्या मुसळधार पावसामुळे काही प्रमाणात ही तूट भरून निघाली असली, तरी नंदुरबार जिल्ह्यात अद्यापही ७६ टक्के पावसाची कमतरता आहे. बीडमध्ये सरासरी २०२ मिमी पावसाच्या तुलनेत केवळ १११.४ मिमी पाऊस पडला असून ४५ टक्के तूट नोंदली गेली आहे. नांदेडमध्येही सरासरीपेक्षा ४४ टक्के कमी पाऊस झाला आहे. याउलट पुणे, रायगड आणि रत्नागिरीच्या घाटमाथ्यांवर सरासरीपेक्षा तब्बल ५० टक्क्यांहून अधिक पाऊस झाल्याने नद्या, धरणे आणि धबधबे पुन्हा ओसंडून वाहू लागले आहेत.
दरम्यान, बंगालच्या उपसागरात सध्या कोणतेही नवीन कमी दाबाचे क्षेत्र सक्रिय नसले तरी मान्सूनची ट्रफ रेषा उत्तर भारताकडे सरकल्यामुळे देशाच्या उत्तरेकडील अनेक राज्यांमध्ये मुसळधार पाऊस सुरू आहे. महाराष्ट्रात मात्र मान्सूनचे वारे सक्रिय असल्याने कोकण, घाटमाथा आणि विदर्भात पावसाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता हवामान विभागाने वर्तवली आहे. डोंगराळ भागात भूस्खलन, नदीकाठच्या भागात पाणीपातळी वाढणे आणि सखल भागात पाणी साचण्याची शक्यता लक्षात घेता नागरिकांनी अनावश्यक प्रवास टाळावा, प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे आणि हवामान खात्याच्या अद्ययावत इशाऱ्यांवर लक्ष ठेवावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. पावसाचा हा नवा टप्पा दिलासा देणारा असला, तरी बेफिकिरी जीवावर बेतू शकते, हेही तितकेच खरे आहे.