✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २४ एप्रिल २०२६ ।। सीमेपार सहज होणारा प्रवास आता थोडा कठीण—आणि महाग—होणार आहे. Nepal सरकारने India मधून येणाऱ्या प्रवाशांसाठी नवे आणि कडक नियम लागू केले असून, त्याचा थेट परिणाम भारतीय नागरिकांवर होणार आहे. विशेषतः स्वतःची गाडी घेऊन नेपाळमध्ये जाणाऱ्यांसाठी नियम अधिक कठोर करण्यात आले आहेत. आता वाहनाची नोंदणी बंधनकारक असून, सर्व कागदपत्रे सोबत ठेवावी लागणार आहेत. अन्यथा वाहन जप्त होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. याशिवाय, भारतीय वाहनांना वर्षातून ३० दिवसांपेक्षा जास्त काळ नेपाळमध्ये राहण्याची परवानगी नसेल—आणि अगदी अल्पकालीन भेटीसाठीदेखील आता दररोज शुल्क भरावे लागणार आहे.
खरेदीच्या बाबतीतही ‘फ्री मूव्हमेंट’ला लगाम घालण्यात आला आहे. नेपाळमधून १०० नेपाळी रुपयांपेक्षा जास्त किमतीचा माल भारतात आणताना आता कस्टम ड्युटी भरावी लागणार आहे. याचा सर्वाधिक फटका सीमावर्ती भागातील लोकांना बसणार आहे, कारण त्यांच्या दैनंदिन व्यवहारात सीमापार खरेदी-विक्री महत्त्वाची भूमिका बजावते. पूर्वी स्वस्त वस्तूंसाठी सहज सीमा ओलांडणारे नागरिक आता अतिरिक्त खर्च आणि तपासणीच्या कचाट्यात सापडणार आहेत. “सीमा खुली, पण नियम कडक” अशीच ही नवी परिस्थिती तयार झाली आहे.
या निर्णयामागे Nepal सरकारचे उद्दिष्ट स्पष्ट आहे—वाहनांचा गैरवापर रोखणे, करचोरी थांबवणे आणि देशांतर्गत उद्योगांना चालना देणे. याआधी भारतीय वाहनांना सीमावर्ती भागात २४ तास विनाशुल्क फिरण्याची मुभा होती; पण आता ती सवलत काढून घेतली गेली आहे. परिणामी, लहान व्यापारी आणि स्थानिक व्यवसायिकांमध्ये चिंतेचं वातावरण निर्माण झालं आहे. थोडक्यात, दोन्ही देशांमधील मैत्री कायम असली तरी व्यवहारात ‘नवे नियम’ आता प्रत्येक पावलावर जाणवणार आहेत.