महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १ मे २०२६ ।। जगातल्या मोठ्या राजकीय घडामोडींच्या गदारोळात एक भयावह वास्तव डोकं वर काढतंय—सामान्य माणूस जगण्यासाठी किती टोकाची पावलं उचलू शकतो याचं जिवंत उदाहरण. एका बाजूला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मध्यस्थीचे दावे, तर दुसऱ्या बाजूला घराघरात पेटलेली टंचाईची आग. स्वयंपाकाचा गॅस मिळेनासा झाल्यानं लोकांनी थेट फुग्यांमध्ये गॅस साठवून त्यावर अन्न शिजवण्याचा मार्ग स्वीकारला आहे. हे ऐकायला जरी ‘जुगाड’ वाटत असलं, तरी प्रत्यक्षात तो जीवाशी खेळ ठरतोय. परिस्थिती इतकी बिकट झाली आहे की, सुरक्षिततेचे सर्व नियम धाब्यावर बसवून लोक रोजच्या जगण्यासाठी धोक्याच्या दारात उभे ठाकले आहेत. ही केवळ टंचाई नाही, तर व्यवस्थेच्या अपयशाची ज्वलंत साक्ष आहे.
विशेषतः कराचीसारख्या शहरांमध्ये हा प्रकार उघडपणे दिसून येतोय. गॅसचा पुरवठा अनियमित, दाब कमी आणि तासन्तास कपात—या सगळ्यामुळे नागरिक अक्षरशः हैराण झाले आहेत. थोड्याशा वेळासाठी गॅस आला की प्लॅस्टिकच्या फुग्यांमध्ये तो भरून ठेवायचा आणि नंतर त्याच फुग्यांमधून स्वयंपाक करायचा, अशी धोकादायक पद्धत रूढ झाली आहे. स्थानिक बाजारात असे फुगे हजार-दीड हजार रुपयांना मिळतात, आणि गरज भागवण्यासाठी लोक ते विकत घेत आहेत. पण हा उपाय म्हणजे समस्येवर फुगा बांधण्यासारखाच—क्षणिक दिलासा, पण दीर्घकालीन संकट. प्रत्येक घरात जणू स्फोटक वस्तू ठेवली आहे, आणि ती कधी फुटेल याचा नेम नाही.
तज्ज्ञांनी यावर तीव्र इशारा दिला आहे—प्लॅस्टिकच्या फुग्यात भरलेला गॅस म्हणजे अक्षरशः ‘चालता-फिरता बॉम्ब’. थोडीशी ठिणगी, उष्णता किंवा घर्षण आणि क्षणार्धात भीषण स्फोट होऊ शकतो. दाट लोकवस्तीच्या भागांमध्ये याचे परिणाम आणखी भयानक ठरू शकतात. गॅस हा अत्यंत ज्वलनशील घटक; त्याची सुरक्षित साठवण आणि वापर हे नियम पाळले गेले नाहीत, तर परिणाम विनाशकारीच होणार. ही परिस्थिती केवळ एका देशापुरती मर्यादित नाही, तर ऊर्जा टंचाई, पुरवठा साखळीतील अडथळे आणि वाढती महागाई यांचं धोकादायक मिश्रण काय करू शकतं, याची जाणीव करून देणारी आहे. जगण्यासाठीचा हा ‘जुगाड’ कधी मृत्यूचा सापळा बनेल, याची भीती आता प्रत्येक श्वासागणिक वाढते आहे.