महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १७ मे २०२६ ।। राज्यातील तरुणांसाठी यंदाची बातमी दिलासादायक ठरणारी आहे. नोकरी, कौशल्य आणि रोजगाराच्या शोधात धावणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आयटीआयच्या प्रवेश क्षमतेत तब्बल ७ हजार ४ जागांची वाढ करण्यात आली आहे. गेल्या वर्षी १ लाख ५० हजार ६६० जागा असताना, यंदा २०२६-२७ साठी ही संख्या १ लाख ५७ हजार ६६४ वर पोहोचली आहे. म्हणजेच “कौशल्याच्या दारावर आता आणखी हजारो विद्यार्थ्यांना संधी” मिळणार आहे. विशेष म्हणजे या वाढीचा सर्वाधिक लाभ पुणे विभागाला झाला असून, तेथे तब्बल २ हजार ४१६ नव्या जागांची भर पडली आहे. उद्योगनगरी म्हणून ओळख असलेल्या पुण्यात कौशल्याधारित शिक्षणाची मागणी सातत्याने वाढत असल्याने ही वाढ महत्त्वाची मानली जात आहे. बेरोजगारीच्या चर्चांमध्ये अडकलेल्या तरुणांसाठी ही बातमी आशेचा किरण ठरत आहे.
कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता आणि नाविन्यता विभागाच्या व्यवसाय शिक्षण व प्रशिक्षण संचालनालयातर्फे २१ मेपासून प्रवेश प्रक्रिया सुरू होणार आहे. यंदा खासगी आयटीआय संस्थांमध्ये प्रवेश क्षमता वाढवल्याने राज्यातील एकूण जागांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. पुण्यानंतर नागपूर विभागात १ हजार ९४८ आणि नाशिक विभागात १ हजार ९०० जागांची वाढ करण्यात आली आहे. छत्रपती संभाजीनगर विभागात ६३६, अमरावतीत ८० आणि मुंबई विभागात २४ जागांची वाढ झाली आहे. राज्यातील शासकीय आयटीआय संस्थांची संख्या ४१८ इतकीच कायम असली, तरी खासगी आयटीआय संस्थांमध्ये एका नव्या संस्थेची भर पडली आहे. त्यामुळे राज्यातील एकूण आयटीआय संस्थांची संख्या आता १ हजार ४ वर पोहोचली आहे. “डिग्रीपेक्षा कौशल्याला जास्त मागणी” या बदलत्या वास्तवामुळे विद्यार्थ्यांचा कल आता आयटीआयकडे अधिक वाढताना दिसत आहे.
गेल्या वर्षी राज्यातील सुमारे १ लाख ३० हजार विद्यार्थ्यांनी आयटीआय अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेतला होता. त्यामध्ये १ लाख ८ हजार २३३ मुलं आणि २२ हजार ५१२ मुलींचा समावेश होता. नाशिक विभागाने प्रवेशात आघाडी घेतली होती, तर पुणे आणि नागपूर विभाग त्यामागोमाग होते. लोकप्रिय ट्रेडमध्ये ‘इलेक्ट्रीशियन’ या अभ्यासक्रमाला सर्वाधिक पसंती मिळाली होती. उद्योग क्षेत्रात तांत्रिक कामगारांची वाढती मागणी लक्षात घेता आयटीआय शिक्षणाचे महत्त्व अधिक वाढत आहे. अनेक विद्यार्थी आता पारंपरिक पदवी अभ्यासक्रमांऐवजी थेट रोजगार मिळवून देणाऱ्या कौशल्याधारित शिक्षणाकडे वळताना दिसत आहेत. त्यामुळे “हाताला कौशल्य, तरच भविष्याला स्थैर्य” हे समीकरण आता अधिक ठळकपणे समोर येत आहे.