महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १८ मे २०२६ ।। महाराष्ट्राच्या राजकारणात निवडणूक म्हणजे एखाद्या गावच्या जत्रेसारखी — ढोल, ताशे, घोषणा, नाराज नेते, खुश कार्यकर्ते आणि रातोरात बदलणारी मैत्री! विधानसभा निवडणुकीची धूळ अजून पूर्ण खाली बसलेली नसतानाच आता विधान परिषदेच्या १६ जागांसाठी पुन्हा एकदा राजकीय रणधुमाळी सुरू होणार आहे. भारतीय निवडणूक आयोगाने अखेर स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातील रिक्त जागांसाठी निवडणूक कार्यक्रम जाहीर केला असून १८ जून रोजी मतदान आणि २२ जून रोजी मतमोजणी होणार आहे. इतके दिवस या जागा रिक्त राहिल्यामुळे अनेक नेत्यांचे राजकीय गणित हवेतच लटकले होते. कारण महाराष्ट्रात राजकारणात पद रिक्त असलं की, इच्छुकांची रांग एखाद्या रेल्वेच्या तत्काळ तिकिटापेक्षाही मोठी लागते! आता मात्र निवडणुकीची घोषणा होताच पक्षांच्या कार्यालयात पुन्हा चहाचे कप आणि गुप्त बैठका यांची रेलचेल सुरू झाली आहे.
या निवडणुकीचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे गणित. नगरसेवक, जिल्हा परिषद सदस्य, पंचायत समित्यांचे प्रतिनिधी — यांच्यावरच विधान परिषदेच्या या निवडणुकीचे भवितव्य ठरणार आहे. त्यामुळे मोठ्या नेत्यांपेक्षा सध्या छोट्या स्थानिक नेत्यांचा भाव प्रचंड वाढलेला दिसतो आहे. कालपर्यंत फोन न उचलणाऱ्या नगरसेवकाला आता मोठमोठे नेते स्वतः कॉल करत असल्याच्या चर्चा सुरू झाल्या आहेत. महायुती आणि महाविकास आघाडी या दोन्ही बाजूंनी मोर्चेबांधणी सुरू झाली असून “कोण कुणाकडे जाणार?” याची राजकीय कुजबुज रंगू लागली आहे. सोलापूरपासून नांदेडपर्यंत, पुण्यापासून रायगडपर्यंत आणि औरंगाबादपासून गडचिरोलीपर्यंत अनेक जिल्ह्यांत आता राजकीय तापमान वाढू लागले आहे. उमेदवारी अर्ज भरण्यापूर्वीच इच्छुकांनी बॅनर तयार ठेवले आहेत आणि काहींनी तर अभिनंदनाचे फलकही छापून ठेवले असल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात रंगली आहे!
निवडणूक आयोगाने आचारसंहिता लागू करताच प्रशासनही सतर्क झालं आहे. पण महाराष्ट्राच्या राजकारणात आचारसंहिता लागू झाली की नेत्यांची सर्जनशीलता आणखी वाढते, हा इतिहास आहे! एखाद्या लग्नसमारंभात अचानक नेत्यांची उपस्थिती वाढते, तर काही ठिकाणी “सामाजिक भेटीगाठी” नावाखाली राजकीय समीकरणं जुळू लागतात. विधान परिषद निवडणुका या थेट जनतेच्या मतदानाने होत नसल्या, तरी त्यामागचं राजकारण मात्र विधानसभा निवडणुकीइतकंच रंगतदार असतं. कारण इथे मतदार कमी, पण महत्त्व प्रचंड असतं. त्यामुळे पुढच्या काही दिवसांत महाराष्ट्रात आरोप-प्रत्यारोप, गुप्त बैठकांचा सिलसिला आणि नाराज नेत्यांचे नाट्य पुन्हा रंगणार, हे जवळपास निश्चित आहे. शेवटी महाराष्ट्राचं राजकारण म्हणजे नाटक, थरार आणि विनोद यांचं अनोखं मिश्रण — आणि विधान परिषद निवडणूक म्हणजे त्या मालिकेचा नवीन भाग!