WHO ची जागतिक आरोग्य आणीबाणी; भारतही अलर्ट मोडवर, प्रवास नियम कडक
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २५ मे २०२६ ।। कोरोनाच्या भीषण आठवणी अजूनही जग विसरलेले नाही, तोच आता आणखी एका घातक विषाणूने जगाच्या छातीत धडकी भरवली आहे. आफ्रिकेतील काँगो आणि युगांडामध्ये इबोला विषाणूने पुन्हा थैमान घालण्यास सुरुवात केली असून जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) थेट जागतिक आरोग्य आणीबाणी घोषित केली आहे. “ज्याची भीती होती तेच संकट समोर उभं ठाकलं,” अशी भावना जगभरातील आरोग्य यंत्रणांमध्ये व्यक्त होत आहे. इबोलाच्या वाढत्या रुग्णसंख्येमुळे मृत्यूचा आकडा झपाट्याने वाढत असून परिस्थिती हाताबाहेर जाण्याची भीती निर्माण झाली आहे. आफ्रिकेतील काही भागांत भीतीचे सावट इतके गडद झाले आहे की, लोक पुन्हा लॉकडाऊनसारख्या निर्बंधांच्या चर्चाही करू लागले आहेत. जग अजून कोरोनातून पूर्ण सावरत नाही, तोवर या नव्या संकटाने आंतरराष्ट्रीय आरोग्य व्यवस्थेची झोप उडवली आहे.
WHO ने १७ मे २०२६ पासून आंतरराष्ट्रीय आरोग्य नियमावली अंतर्गत विशेष आणीबाणी लागू करत सर्व देशांना सतर्कतेचा इशारा दिला आहे. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, इबोला हा अत्यंत संसर्गजन्य आणि जीवघेणा विषाणू मानला जातो. संक्रमित व्यक्तीच्या शरीरातील द्रवांमधून हा आजार वेगाने पसरतो आणि योग्य वेळी उपचार न मिळाल्यास मृत्यू जवळपास अटळ ठरू शकतो. ताप, तीव्र अशक्तपणा, उलट्या, रक्तस्राव आणि अवयव निकामी होणे ही त्याची भीषण लक्षणे आहेत. विशेष म्हणजे, यावेळी ‘बुंदीबुग्यो’ नावाचा स्ट्रेन अधिक धोकादायक मानला जात असून आफ्रिका CDC नेदेखील त्याला सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी घोषित केले आहे. “इबोला म्हणजे मृत्यूचा वेगवान पाठलाग,” असे चित्र पुन्हा एकदा समोर येऊ लागले आहे.
या धोक्याची गंभीर दखल घेत भारत सरकारनेही तातडीने नागरिकांसाठी विशेष प्रवास मार्गदर्शक सूचना लागू केल्या आहेत. काँगो, युगांडा आणि दक्षिण सुदान या देशांमध्ये अनावश्यक प्रवास टाळण्याचे स्पष्ट आवाहन करण्यात आले आहे. अत्यावश्यक कारणांमुळे या देशांमध्ये जाणाऱ्या किंवा तेथे वास्तव्यास असलेल्या भारतीयांना आरोग्य नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. विमानतळांवर देखील विशेष आरोग्य तपासणीची तयारी सुरू करण्यात आली असून आरोग्य मंत्रालय परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे. कोरोनानंतर नागरिकांमध्ये आरोग्य सुरक्षेबाबत जागरूकता वाढली असली तरी “पुन्हा एकदा जग थांबणार का?” हा प्रश्न अनेकांच्या मनात डोकावू लागला आहे.
दरम्यान, भारताने संकटग्रस्त आफ्रिकन देशांच्या मदतीसाठी पुढाकार घेत मानवतेचा हात पुढे केला आहे. भारत सरकारने Africa CDC कडे औषधे, PPE किट, मास्क आणि अत्यावश्यक वैद्यकीय साहित्याची पहिली मदत खेप रवाना केली आहे. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी आफ्रिकन देशांना या संकटात पूर्ण सहकार्य करण्याचे आश्वासन दिले आहे. मात्र जगभरात वाढणारी भीती, जागतिक आरोग्य यंत्रणांची धावपळ आणि सतत बदलणारी परिस्थिती पाहता इबोलाचे हे संकट किती मोठे रूप धारण करेल, याचा अंदाज अद्याप कुणालाच बांधता येत नाही. एक गोष्ट मात्र स्पष्ट झाली आहे — जग पुन्हा एकदा अदृश्य विषाणूच्या सावलीखाली उभे ठाकले आहे.