१५ हजार कोटींच्या ग्रीनफिल्ड एक्स्प्रेस वेमुळे प्रवासाचा चेहरामोहरा बदलणार; दीड तासांत मुंबई गाठण्याचे स्वप्न आता वास्तवाच्या उंबरठ्यावर
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ५ जून २०२६ ।। पुणे आणि मुंबई ही महाराष्ट्राची दोन धडधडणारी आर्थिक हृदये. या दोन शहरांना जोडणारा विद्यमान द्रुतगती मार्ग गेली अनेक वर्षे विकासाचा महामार्ग ठरला; मात्र वाहनांची वाढती संख्या, सततची वाहतूक कोंडी आणि वाढता प्रवासाचा कालावधी यामुळे नव्या पर्यायाची गरज प्रकर्षाने जाणवत होती. आता या गरजेवर मोठे उत्तर म्हणून तब्बल १५ हजार कोटी रुपयांच्या ग्रीनफिल्ड एक्स्प्रेस वेची मुहूर्तमेढ रोवली जात आहे. भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला हिरवा कंदील दाखवताच महाराष्ट्राच्या पायाभूत विकासाच्या इतिहासात नव्या पर्वाची नोंद झाली आहे. अटल सेतूपासून पुण्याच्या रिंगरोडपर्यंत धावणारा हा मार्ग केवळ रस्ता नसून राज्याच्या भविष्यातील आर्थिक नकाशाला वेग देणारा विकासमार्ग ठरणार आहे.
या नव्या द्रुतगती मार्गाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची आधुनिक रचना आणि प्रचंड वहनक्षमता. सुमारे १३० किलोमीटर लांबीचा आणि आठ पदरी असलेला हा मार्ग दिवसाला तीन लाख वाहने सहज हाताळू शकेल, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. सध्याच्या एक्स्प्रेस वेवर वाढत्या ताणामुळे अनेकदा वाहनचालकांना तासन्तास अडकून राहावे लागते. नव्या मार्गामुळे हा ताण मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे. कमी वळणे, कमी चढ-उतार, स्मार्ट डिझाईन आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञानामुळे हा महामार्ग अधिक सुरक्षित आणि जलद प्रवासाचा अनुभव देईल. विशेष म्हणजे अपघातांचे प्रमाण कमी करण्यासाठीही रस्त्याच्या आराखड्यात विशेष काळजी घेण्यात येणार आहे.
या प्रकल्पाचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे वेळेची बचत. आज अनेकदा दोन शहरांमधील प्रवास वाहतुकीच्या परिस्थितीनुसार तीन ते चार तासांपर्यंत वाढतो. मात्र नव्या एक्स्प्रेस वेमुळे हा प्रवास अवघ्या ९० मिनिटांपासून दोन तासांच्या आत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. उद्योग, व्यापार, लॉजिस्टिक्स आणि पर्यटन क्षेत्रासाठी ही मोठी क्रांती मानली जात आहे. मुंबईतील बंदरे, अटल सेतू आणि पुणे परिसरातील औद्योगिक पट्टे अधिक वेगाने जोडले गेल्याने मालवाहतुकीचा खर्च कमी होईल आणि गुंतवणुकीला नवे दालन खुले होईल. पुणे-बंगळूर ग्रीनफिल्ड कॉरिडॉरशी जोडणी झाल्याने या मार्गाचे महत्त्व आणखी वाढणार आहे.
महामार्ग हे केवळ डांबराचे रस्ते नसतात; ते विकासाच्या दिशेने धावणाऱ्या अर्थव्यवस्थेचे इंजिन असतात. तीन वर्षांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट असलेला हा प्रकल्प वेळेत मार्गी लागला तर महाराष्ट्राच्या वाहतूक व्यवस्थेत ऐतिहासिक बदल घडू शकतो. वाढती शहरे, वाढता उद्योग आणि वाढत्या अपेक्षा यांना पूरक अशी ही पायाभूत सुविधा ठरणार आहे. पुणे-मुंबई प्रवासाचा वेग वाढवतानाच राज्याच्या विकासाला नवी झेप देणारा हा एक्स्प्रेस वे आगामी काळात महाराष्ट्राच्या प्रगतीचे नवे प्रतीक ठरणार, यात शंका नाही.