महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १० जून २०२६ ।। पुणे शहराची ओळख केवळ शिक्षणनगरी म्हणून नाही, तर रात्री उशिरापर्यंत जागणाऱ्या खाद्यसंस्कृतीमुळेही आहे. अंडा भुर्जीच्या गाड्या, चायनीज स्टॉल, पान टपऱ्या आणि खाऊ गल्लींमधील गर्दी हे शहराचे रात्रीचे वेगळेच चित्र असते. मात्र आता या गजबजलेल्या वातावरणावर रात्री दहा वाजताच पडदा पडणार आहे. कायदा व सुव्यवस्था अधिक प्रभावी करण्याच्या उद्देशाने पुणे शहर पोलिसांनी सर्व अस्थायी खाद्य व्यवसायांना रात्री १० वाजता व्यवसाय बंद करण्याचे सक्त आदेश दिले आहेत. त्यामुळे शहरातील हजारो हातगाडे चालक आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या ग्राहकांमध्ये चर्चेला उधाण आले आहे.
पोलिसांच्या नव्या आदेशानुसार खाऊ गल्ल्या, हॉकर्स, फिरत्या हातगाड्या, पान टपऱ्या, अंडा भुर्जी आणि चायनीज स्टॉल यांसारख्या सर्व अस्थायी आस्थापनांना रात्री १० वाजेपर्यंतच व्यवसाय करता येणार आहे. विशेष म्हणजे हा नियम स्थायी दुकाने, हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सना लागू नसल्याने छोट्या व्यावसायिकांमध्ये नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. पोलिस प्रशासनाचे म्हणणे आहे की, रात्री उशिरापर्यंत होणारी गर्दी, किरकोळ वाद, वाहतूक कोंडी आणि अनुचित प्रकार टाळण्यासाठी हा निर्णय आवश्यक होता. शहरातील संवेदनशील भागांमध्ये वाढत्या गर्दीवर नियंत्रण ठेवणे हेही या निर्णयामागचे महत्त्वाचे कारण मानले जात आहे.
मात्र या निर्णयाचा सर्वाधिक परिणाम विद्यार्थी, नाईट शिफ्टमधील कर्मचारी आणि मध्यमवर्गीय नागरिकांवर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. पुण्यातील अनेक आयटी कर्मचारी, औद्योगिक कामगार आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थी रात्री उशिरा स्वस्त आणि सहज उपलब्ध खाद्यपदार्थांसाठी या हातगाड्यांवर अवलंबून असतात. महागड्या कॅफे किंवा रेस्टॉरंटमध्ये जाणे सर्वांनाच शक्य नसते. त्यामुळे रात्रीच्या वेळी मिळणारे हे पर्याय अनेकांसाठी गरजेचे ठरतात. आता या सेवांवर मर्यादा आल्याने पर्यायी व्यवस्था कशी उभी राहणार, हा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे.
दुसरीकडे, छोट्या व्यावसायिकांनाही या निर्णयामुळे आर्थिक फटका बसण्याची भीती वाटत आहे. अनेक विक्रेत्यांच्या मते, त्यांचा सर्वाधिक व्यवसाय रात्री दहा नंतरच सुरू होतो. वाढत्या महागाईत दुकान किंवा व्यावसायिक जागा घेणे परवडत नसल्याने हातगाडी हा त्यांचा उदरनिर्वाहाचा प्रमुख आधार आहे. त्यामुळे हा निर्णय कायम राहिल्यास अनेकांना व्यवसाय गुंडाळण्याची वेळ येऊ शकते, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. कायदा-सुव्यवस्था राखणे आणि हजारो कुटुंबांच्या रोजगाराचे संरक्षण करणे यामध्ये संतुलन कसे साधले जाते, याकडे आता संपूर्ण पुणे शहराचे लक्ष लागले आहे.