मे महिन्यात किरकोळ महागाई ३.९३ टक्क्यांवर; अन्नधान्य, इंधन आणि सेवांच्या वाढत्या दरांनी घरखर्चाचे गणित बिघडले
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १३ जून २०२६ ।। Retail inflation: महागाई हा असा पाहुणा आहे की, तो घरात शिरताना दार ठोठावत नाही आणि बाहेर पडतानाही निरोप देत नाही. गेल्या काही महिन्यांपासून दबक्या पावलांनी वाढणारी महागाई आता पुन्हा एकदा सर्वसामान्यांच्या खिशावर चाल करून आली आहे. मे २०२६ मध्ये देशातील किरकोळ महागाईचा दर ३.९३ टक्क्यांवर पोहोचला असून, सलग पाचव्या महिन्यात त्यात वाढ नोंदवली गेली आहे. एप्रिलमध्ये ३.४८ टक्के असलेला हा दर एका महिन्यात झपाट्याने वाढला. आकड्यांच्या भाषेत हा फरक लहान वाटत असला, तरी बाजारात भाजीपाला खरेदी करणाऱ्या गृहिणीच्या पिशवीत आणि पगारावर संसार चालवणाऱ्या कुटुंबाच्या बजेटमध्ये त्याची झळ स्पष्ट जाणवू लागली आहे.
महागाईच्या या वाढीमागे सर्वात मोठा हात अन्नधान्याच्या वाढलेल्या किमतींचा आहे. भाज्या, धान्य, फळे आणि अन्य अत्यावश्यक वस्तूंचे दर सातत्याने वर चढत आहेत. मे महिन्यात अन्न महागाईचा दर ४.७८ टक्क्यांवर पोहोचला, ही बाब चिंतेची मानली जात आहे. ग्रामीण भागात ही वाढ आणखी तीव्र आहे. शेतातून बाजारापर्यंतचा प्रवास महाग झाला, वाहतूक खर्च वाढला आणि त्याचा थेट परिणाम ग्राहकांच्या खिशावर झाला. परिणामी, रोजच्या जेवणातील ताट महाग झाले आहे. बाजारात वस्तूंची उपलब्धता असली तरी त्यांची किंमत पाहून ग्राहकांची पावले मागे वळताना दिसत आहेत.
महागाईचा फटका केवळ किराणा दुकानापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. बाहेर जेवण करणे, हॉटेलमध्ये जाणे किंवा खाद्यसेवा वापरणे यासाठी आता अधिक पैसे मोजावे लागत आहेत. रेस्टॉरंट आणि खाद्यसेवांशी संबंधित महागाईचा दर ५.७ टक्क्यांच्या पुढे गेला आहे. त्यातच इंधन दरवाढीने परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची केली आहे. पेट्रोल-डिझेल महागल्याने वाहतूक खर्च वाढला आणि त्याची साखळी प्रतिक्रिया सर्वच वस्तूंवर उमटली. पश्चिम आशियातील तणाव आणि जागतिक कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमतींनी या आगीत आणखी तेल ओतल्याचे चित्र आहे.
रिझर्व्ह बँक आणि केंद्र सरकारसाठी ही परिस्थिती इशार्याची घंटा आहे. महागाईचा दर अद्याप आरबीआयच्या चार टक्के लक्ष्याच्या आसपास असला तरी त्याचा वाढता वेग चिंता वाढवणारा आहे. मान्सूनची अनिश्चितता, अन्नधान्याचा पुरवठा आणि जागतिक बाजारातील घडामोडी यावर पुढील दिशा अवलंबून असेल. मात्र एक गोष्ट स्पष्ट आहे—महागाईचे हे सावट कायम राहिले तर सर्वसामान्यांचा मासिक हिशोब पुन्हा एकदा कोलमडू शकतो. आकडेवारीच्या पानांवर दिसणारी ही वाढ प्रत्यक्षात लाखो कुटुंबांच्या स्वयंपाकघरात आणि खिशात जाणवणारी वस्तुस्थिती बनू लागली आहे.