वह्या, पुस्तके, गणवेश, दप्तरांच्या दरात ३० ते ४० टक्के वाढ; शिक्षणाचा खर्चच झाला नव्या महागाईचा धडा
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १६ जून २०२६ ।। नवीन शैक्षणिक वर्ष सुरू होताच शाळांच्या घंटा वाजल्या, वर्गखोल्या गजबजल्या आणि विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर नव्या वर्षाचा उत्साह खुलला. पण या आनंदाच्या वातावरणात एक वर्ग मात्र चिंतेने घेरला गेला आहे — तो म्हणजे पालकांचा! कारण यंदा शालेय साहित्याच्या दरांनी अक्षरशः आकाशाला गवसणी घातली आहे. वह्या, पुस्तके, गणवेश, दप्तर, शूज, रेनकोट आणि पाण्याच्या बाटल्यांपर्यंत सर्व वस्तूंच्या किमतीत ३० ते ४० टक्क्यांची वाढ झाल्याने पालकांचे आर्थिक गणित पूर्णपणे बिघडले आहे. मुलांच्या शिक्षणासाठी खर्च करायचाच, पण प्रत्येक वस्तूच्या वाढलेल्या किमती पाहून अनेकांच्या कपाळावर आठ्या उमटल्या आहेत. शिक्षणाच्या मंदिरात प्रवेश करण्यापूर्वीच महागाईने पालकांची परीक्षा घ्यायला सुरुवात केली आहे.
यंदाच्या बाजारपेठेत शालेय साहित्य विक्रेत्यांकडे गर्दी दिसत असली तरी खरेदी करताना प्रत्येक पालकाचे पाऊल जपून पडत आहे. पूर्वी सहज मिळणाऱ्या वह्या आणि पुस्तकांच्या किमती आता खिशाला चटका लावणाऱ्या ठरत आहेत. चांगल्या प्रतीच्या पुस्तकासाठी शंभर रुपयांपेक्षा अधिक रक्कम मोजावी लागत आहे. फुलस्केप आणि जम्बो साईज नोटबुकच्या किमती २० ते २५ टक्क्यांनी वाढल्या आहेत. गणवेशाचे दर २५ ते ३० टक्क्यांनी वाढल्याने एका विद्यार्थ्याचा संपूर्ण शालेय संच खरेदी करण्यासाठी हजारो रुपयांचा खर्च येऊ लागला आहे. शाळा सुरू होण्याआधीच पालकांना घरखर्चाचे अंदाजपत्रक बदलावे लागत असून अनेक कुटुंबांमध्ये इतर खर्चांना कात्री लावण्याची वेळ आली आहे.
या दरवाढीमागे कागद, छपाई, वाहतूक आणि कापड उद्योगातील वाढलेला खर्च कारणीभूत असल्याचे व्यापारी सांगत आहेत. उत्पादन खर्च वाढल्याने त्याचा थेट परिणाम ग्राहकांवर झाला आहे. पुस्तक विक्रेत्यांकडे आता पालकांकडून सर्वाधिक विचारला जाणारा प्रश्न म्हणजे, “थोडा डिस्काउंट मिळेल का?” अनेक ठिकाणी विक्रेत्यांची मनधरणी करून काही रुपये वाचवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. विशेष म्हणजे १० रुपयांखालील पेनचे दर स्थिर असले तरी महागड्या पेनच्या किमतीही वाढल्या आहेत. शिक्षणासाठी आवश्यक असणारी प्रत्येक वस्तू आता जणू लक्झरी वस्तू झाल्यासारखी वाटू लागली आहे.
दरम्यान, अभ्यासक्रमात झालेल्या बदलांमुळे नवीन पुस्तके अधिक रंगीत, आकर्षक आणि उपयुक्त बनविण्यात आली आहेत. लहान वर्गांमध्ये खेळ, चित्रे आणि कृतींवर भर देण्यात आला असून विज्ञान आणि इतिहास विषय अधिक रंजक करण्याचा प्रयत्न झाला आहे. मात्र या बदलांचा आर्थिक भारही पालकांनाच उचलावा लागत आहे. मुलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी खर्च करण्यास कोणी मागे हटत नसले, तरी शिक्षणाशी संबंधित साहित्याच्या वाढत्या किमतींमुळे सर्वसामान्य कुटुंबांची चिंता वाढली आहे. शाळेच्या पहिल्या घंटेसोबत यंदा महागाईचाही धडा प्रत्येक पालकाला नव्याने शिकावा लागत असल्याचे चित्र सर्वत्र दिसत आहे.