उकाड्याची मिजास उतरली; २६ जिल्ह्यांना इशारा, छत्री सज्ज ठेवा!
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २९ जून २०२६ ।। Maharashtra Monsoon Progress Stalls After Full Coverage : राज्यात मॉन्सूनचे आगमन झाल्यानंतर पावसाने काही दिवस अशी दडी मारली होती की, तो महाराष्ट्रात आला की फक्त नोंदवहीतच आला, असा प्रश्न पडावा. ढगांनी आकाश व्यापले, हवामान खात्याने अंदाजांची आतषबाजी केली; पण जमिनीवर थेंबांचा पत्ता नव्हता. शेतकऱ्यांचे डोळे आभाळाकडे, तर शहरातील नागरिक उकाड्याने अक्षरशः हैराण झाले होते. मात्र आता निसर्गाने पुन्हा एकदा रंग बदलला आहे. विश्रांती घेतलेला मॉन्सून नव्या जोमाने परतला असून राज्यातील अनेक भागांत पावसाने दमदार हजेरी लावण्यास सुरुवात केली आहे. हवामान विभागाने अमरावतीसाठी ऑरेंज अलर्ट जाहीर केला असून तब्बल २६ जिल्ह्यांना येलो अलर्टचा इशारा दिला आहे. त्यामुळे आता पावसाची प्रतीक्षा संपून सावधगिरीची वेळ सुरू झाली आहे.
गेल्या काही दिवसांत राज्यातील उकाड्याने अक्षरशः नाकी नऊ आणले होते. ब्रह्मपुरी आणि गोंदिया येथे तब्बल ३८ अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली, तर महाबळेश्वरने १८.९ अंश तापमानासह थंडगार दिलासा दिला. पण राज्यातील बहुतांश भागात ढग दिसत होते, पाऊस मात्र लपंडाव खेळत होता. अखेर लोणावळ्यात ६० मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली आणि मॉन्सूनने पुन्हा जिवंत असल्याचा पुरावा दिला. हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजानुसार मुंबई, रायगड, रत्नागिरी, पुणे घाटमाथा या भागांत जोरदार पावसाची शक्यता आहे. तर ठाणे, सिंधुदुर्ग, नाशिक, धुळे, जळगाव, सातारा, सांगली, छत्रपती संभाजीनगर, जालना, बीड, परभणी, हिंगोली, नांदेड, बुलडाणा, अकोला, वाशीम, यवतमाळ, वर्धा, नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर आणि गडचिरोलीसह अनेक जिल्ह्यांत मेघगर्जनेसह वादळी पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे.
विशेष म्हणजे, २४ जूनला संपूर्ण महाराष्ट्र व्यापल्यानंतर मान्सूनची प्रगती अचानक थांबली होती. जणू काही ढगांनी सरकारी कार्यालयाची पद्धत स्वीकारत ‘काम पुढे ढकलण्याचा’ निर्णय घेतला होता. त्यामुळे शेतकरी चिंतेत, पेरण्या खोळंबलेल्या आणि पाण्याची टंचाई डोके वर काढू लागली होती. पण आता वातावरणात पुन्हा हालचाल सुरू झाली आहे. उत्तर अरबी समुद्र, गुजरात, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, झारखंड, बिहार, उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंडकडेही मॉन्सूनची वाटचाल सुरू होण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत पावसाचा वेग आणखी वाढण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.
मॉन्सून हा केवळ ऋतू नसतो; तो महाराष्ट्राच्या अर्थकारणाचा, शेतीचा आणि सर्वसामान्यांच्या जगण्याचा कणा असतो. त्यामुळे त्याच्या प्रत्येक सरीकडे लाखो नजरा लागलेल्या असतात. आता पावसाने पुनरागमनाची चाहूल दिली असली, तरी आनंदासोबत सावधगिरीही तितकीच आवश्यक आहे. वीजांचा कडकडाट, वादळी वारे आणि मुसळधार पावसाचा इशारा लक्षात घेऊन नागरिकांनी अनावश्यक प्रवास टाळावा, नदी-नाल्यांपासून दूर राहावे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे. काही दिवसांपूर्वी गायब झालेला मॉन्सून आता नव्या जोमाने मैदानात उतरला आहे. त्यामुळे उकाड्याचा माज उतरवणाऱ्या या पावसाचे स्वागत करतानाच संकटाची चाहूलही ओळखणे, हेच पुढील काही दिवसांचे शहाणपण ठरणार आहे.