पुणे, सातारा, नाशिकला ऑरेंज अलर्ट; घाटमाथे धोक्यात, गोदावरी दुथडी भरली; पुढील २४ तास निर्णायक, प्रशासनाचा सावधतेचा इशारा
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ०८ जुलै २०२६ ।। पावसाने महाराष्ट्राला जणू वेठीसच धरले आहे. सलग पाचव्या दिवशी वरुणराजाने असा तडाखा दिला की, अनेक शहरांची धडधडच थांबली. रस्ते ओढ्यांत बदलले, नद्या धोक्याच्या पातळीवर पोहोचल्या, तर घाटमाथे पुन्हा दरडींच्या भीतीने थरथरू लागले. हवामान विभागाने पुढील चोवीस तास अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचा इशारा देत पुणे, सातारा आणि नाशिक जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे. प्रशासनाने सतर्कतेचा इशारा दिला असला तरी निसर्गाच्या रौद्ररूपासमोर माणसाची सारी गणिते पुन्हा एकदा फोल ठरताना दिसत आहेत. पावसाच्या प्रत्येक सरीसोबत भीतीची एक नवी लाट राज्यभर पसरत आहे.
पुणे आणि सातारा जिल्ह्यातील घाटमाथ्यावर मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला असून, भूस्खलन आणि दरडी कोसळण्याचा धोका वाढला आहे. कोकणातील पालघर, रायगड, रत्नागिरी तसेच कोल्हापूरच्या घाट परिसरासाठी यलो अलर्ट देण्यात आला आहे. मुसळधार पावसामुळे सखल भागात पाणी साचणे, रस्ते बंद होणे आणि वाहतूक विस्कळीत होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. विदर्भातही विजांच्या कडकडाटासह पावसाचा अंदाज असल्याने नागरिकांनी अनावश्यक घराबाहेर पडू नये, असे आवाहन करण्यात आले आहे. निसर्गाचा हा बदलता स्वभाव आता अपवाद राहिलेला नाही; तोच जणू नवा नियम बनत चालला आहे.
नाशिक जिल्ह्यात परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे. हवामान विभागाने सकाळी सातपासून पुढील तीन तास वादळी वाऱ्यासह मुसळधार पावसाचा इशारा दिला आहे. रात्रीपासून सुरू असलेल्या संततधार पावसामुळे गोदावरी नदी दुथडी भरून वाहू लागली असून दुतोंड्या मारुतीच्या गुडघ्यापर्यंत पुराचे पाणी पोहोचले आहे. त्र्यंबकेश्वरमध्ये तर शहरातील मुख्य रस्तेच पाण्याच्या प्रवाहात बदलले आहेत. वाहनांपेक्षा पाण्याचा वेग अधिक दिसत असून अनेक ठिकाणी पूरसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. नदीकाठच्या नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलविण्याची तयारी प्रशासनाने सुरू केली आहे, तर आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा पूर्ण क्षमतेने सज्ज ठेवण्यात आली आहे.
या पावसाने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले आहे की, निसर्गाला कमी लेखण्याची किंमत समाजाला मोजावी लागते. हवामान विभागाचे इशारे, प्रशासनाची सतर्कता आणि नागरिकांची जबाबदारी या तिन्ही गोष्टींची साखळी तुटली, तर संकट आणखी गडद होऊ शकते. पुढील चोवीस तास राज्यासाठी कसोटीचे मानले जात असल्याने नदीकाठ, घाटमाथे, दरडीप्रवण भाग आणि सखल वस्त्यांमधील नागरिकांनी विशेष दक्षता बाळगावी. पर्यटन, अनावश्यक प्रवास आणि पुराचे पाणी पाहण्याचा मोह टाळणे हीच आजची खरी शहाणपणाची भूमिका आहे. पाऊस जीवनदायी असतो, पण तोच बेफिकिरीला भेटला की विनाशाचाही दूत ठरतो.