मुंबई–पुणे मार्गावरील रेल्वेसेवा शुक्रवारपर्यंत विस्कळीत राहण्याची शक्यता; डेक्कन क्वीनसह १४ एक्स्प्रेस रद्द, हजारो प्रवासी अडचणीत
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ०८ जुलै २०२६ ।। डोंगर कोसळला आणि रेल्वेचे चाक थांबले! मुंबई–पुणे रेल्वेमार्गावर निसर्गाने असा ब्रेक लावला की, हजारो प्रवाशांचे वेळापत्रक अक्षरशः कोलमडून पडले. लोणावळा–कर्जत घाटातील ठाकूरवाडी आणि मंकी हिलदरम्यान झालेल्या दरडीमुळे रेल्वे वाहतुकीचा कणा मोडला असून, त्याचा फटका मंगळवारीही कायम राहिला. रेल्वे प्रशासनाचे पथक युद्धपातळीवर काम करत असले तरी परिस्थिती इतकी गंभीर आहे की, शुक्रवारपर्यंतही सेवा पूर्णपणे पूर्ववत होईल, याची खात्री देता येत नाही. रोजच्या प्रवासावर जगणाऱ्या हजारो नोकरदार, विद्यार्थी आणि व्यावसायिकांसाठी हा आठवडा अक्षरशः संयमाची परीक्षा ठरत आहे.
मध्य रेल्वेने तब्बल १४ महत्त्वाच्या एक्स्प्रेस गाड्या रद्द करण्याचा निर्णय घेतल्याने मुंबई–पुणे रेल्वेमार्गावर प्रवाशांची मोठी तारांबळ उडाली. डेक्कन क्वीन, सिंहगड एक्स्प्रेस, प्रगती एक्स्प्रेस, इंद्रायणी एक्स्प्रेस, पुणे–सीएसएमटी इंटरसिटी तसेच पुणे–सोलापूर इंटरसिटीच्या दोन्ही फेऱ्या रद्द झाल्याने स्थानकांवर निराशेचे वातावरण पाहायला मिळाले. काहींना बसचा आधार घ्यावा लागला, तर काहींनी खासगी वाहनांचा पर्याय स्वीकारला. पण रस्त्यांवरही वाहतूक कोंडी असल्याने प्रवाशांच्या अडचणीत आणखी भर पडली. एका दरडीने केवळ रेल्वे नव्हे, तर लाखो लोकांचे नियोजनच विस्कळीत करून टाकले.
दरड हटविण्याचे काम दिवसरात्र सुरू असले तरी घाट विभागातील भौगोलिक परिस्थिती आणि सतत सुरू असलेला पाऊस प्रशासनासमोर मोठे आव्हान बनला आहे. त्यामुळे अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्यांचे मार्ग बदलण्यात आले आहेत, काही गाड्या अंशतः रद्द करण्यात आल्या आहेत, तर काहींच्या वेळापत्रकात मोठे बदल करण्यात आले आहेत. मुंबई, पुणे, दक्षिण भारत आणि मध्य भारताकडे जाणाऱ्या रेल्वेसेवांवर त्याचा थेट परिणाम झाला आहे. दरडी हटविण्याइतकीच पुढील भूस्खलन टाळण्याची जबाबदारीही रेल्वे प्रशासनावर असल्याने काम अत्यंत सावधगिरीने सुरू आहे.
पावसाळा आला की घाट विभागातील दरडी, बंद पडलेली रेल्वे आणि प्रवाशांची फरफट हे जणू वार्षिक चित्रच बनले आहे. प्रत्येक वेळी तात्पुरते उपाय केले जातात; पण कायमस्वरूपी संरक्षणासाठी ठोस नियोजन अद्यापही अपुरे असल्याची टीका होत आहे. मुंबई–पुणे हा राज्यातील सर्वाधिक महत्त्वाचा आणि व्यस्त रेल्वेमार्ग मानला जातो. अशा मार्गावर वारंवार होणाऱ्या भूस्खलनाच्या घटनांमुळे केवळ वाहतूकच ठप्प होत नाही, तर अर्थकारण, उद्योग, शिक्षण आणि सामान्य नागरिकांचे दैनंदिन आयुष्यही रुळावरून घसरते. आता केवळ दरड हटविणे पुरेसे नाही; भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी दीर्घकालीन आणि शाश्वत उपाययोजनांची वेळ आली आहे.