जागतिक गुंतवणूकदारांनी गोल्ड ETFमधून माघार घेतली; भारतीयांनी मात्र घसरणीत संधी शोधत खरेदीचा सपाटा लावला
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १२ जुलै २०२६ ।। जागतिक बाजाराचा एक अलिखित नियम आहे—मोठे गुंतवणूकदार ज्या दिशेने चालतात, त्याच दिशेने उरलेली दुनिया धावते. पण भारतीय गुंतवणूकदारांचे गणित अनेकदा या नियमालाच छेद देणारे ठरते. जून २०२६ मध्ये जगभरातील मोठे फंड, संस्थात्मक गुंतवणूकदार आणि आर्थिक महासत्ता गोल्ड ईटीएफमधून अब्जावधी डॉलर काढून घेत असताना भारताने मात्र उलट चाल खेळली. जग विक्रीच्या रांगेत उभे असताना भारतीय खरेदीच्या खिडकीत उभे राहिले. ही केवळ गुंतवणूक नव्हती, तर “भाव पडले की माल उचलायचा” या जुन्या व्यापारी शहाणपणाची आधुनिक आर्थिक आवृत्ती होती. मात्र, त्यानंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याच्या किमतींमध्ये मोठी घसरण झाल्याने या धाडसी निर्णयाची चर्चा आता सर्वत्र रंगू लागली आहे.
‘वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिल’च्या अहवालानुसार, जून महिन्यात जगभरातील गुंतवणूकदारांनी गोल्ड ईटीएफमधून तब्बल ८.९ अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक काढून घेतली. उत्तर अमेरिकेत ५.५ अब्ज डॉलर्स, आशियात २.३ अब्ज डॉलर्स आणि युरोपमध्येही मोठ्या प्रमाणावर विक्री झाली. पण भारताने याच काळात सुमारे ३८.८ कोटी डॉलर्सची नवीन गुंतवणूक केली. मे महिन्यात नफा कमावत विक्री करणाऱ्या भारतीयांनी जूनमध्ये घसरलेल्या किमतींचा अचूक अंदाज घेत पुन्हा बाजारात प्रवेश केला. बाजारात भीतीचे सावट असताना संधी शोधणे, ही भारतीय गुंतवणूकदारांची जुनी सवय असल्याचे या आकडेवारीने पुन्हा सिद्ध केले आहे. मात्र, बाजार हा भावनांवर नव्हे तर वास्तवावर चालतो, हेही विसरून चालणार नाही.
सोन्याच्या दरातील घसरणीमागे अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर धोरणाची छाया स्पष्ट दिसते. डॉलर मजबूत होताच अनेक जागतिक गुंतवणूकदारांनी सोन्यातील गुंतवणूक कमी करून सरकारी रोखे आणि डॉलरकडे मोर्चा वळवला. त्यामुळे सोन्याच्या किमतींवर दबाव वाढला. अशा वेळी भारतीयांनी मात्र घाबरण्याऐवजी स्वस्त भावात खरेदी करण्याचा मार्ग स्वीकारला. “आजची घसरण म्हणजे उद्याच्या वाढीची बीजे” असा विश्वास अनेक भारतीय गुंतवणूकदार व्यक्त करत आहेत. पण बाजारात कोणतीही खात्री नसते. सोनं चमकतं म्हणून प्रत्येक व्यवहार सोन्यासारखाच ठरेल, अशी अपेक्षा ठेवणं म्हणजे स्वतःच स्वतःची फसवणूक करून घेण्यासारखं आहे.
भारतीयांचा सोन्याशी असलेला भावनिक संबंध हा जगाला माहीत आहे; पण आता त्यात आर्थिक परिपक्वतेची भर पडताना दिसत आहे. तरीही एक गोष्ट लक्षात ठेवावी लागेल—गुंतवणूक ही केवळ धैर्याची नव्हे, तर संयमाचीही परीक्षा असते. आजची खरेदी उद्याचा मोठा फायदा ठरू शकते, पण बाजार आणखी खाली गेला तर त्याच निर्णयाची किंमतही मोजावी लागू शकते. म्हणूनच कोणत्याही गुंतवणुकीत भावनेपेक्षा विवेक, अफवेपेक्षा अभ्यास आणि गर्दीपेक्षा स्वतःचे गणित महत्त्वाचे असते. जग काय करतं यापेक्षा आपण का करतो, याचं उत्तर ज्याच्याकडे असतं, त्यालाच बाजार अखेरीस दाद देतो.