रांगा संपवून टपाल विभागाची नवी झेप; घरच्या चवीला मिळणार जागतिक पोहोच
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १३ जुलै २०२६ ।। दिवाळी म्हटली की घराघरांत तळणाचा सुगंध, चकल्या-कऱंज्यांचा गंध आणि आप्तस्वकीयांच्या आठवणींचा गोडवा. पण आज लाखो मराठी कुटुंबांची लेकरं सातासमुद्रापार आहेत. आईच्या हातच्या लाडूंची चव आणि घरच्या चिवड्याचा सुगंध पार्सलमधूनच त्यांच्यापर्यंत पोहोचतो. हीच भावना ओळखून भारतीय टपाल विभागाने यंदा एक कौतुकास्पद पाऊल उचलले आहे. ‘डोअरस्टेप पार्सल कलेक्शन’ ही सुविधा म्हणजे केवळ नवी सेवा नाही, तर घर आणि परदेशातील माणसांमधील भावनिक नात्याला दिलेला आधार आहे. सरकारी यंत्रणा म्हणजे केवळ शिक्कामोर्तब आणि रांगांचा पसारा, हा समज मोडून काढणारा हा उपक्रम निश्चितच स्वागतार्ह म्हणावा लागेल.
आजवर दिवाळी जवळ आली की टपाल कार्यालयांबाहेर पार्सल बुक करण्यासाठी लागणाऱ्या लांबलचक रांगा हे नेहमीचे चित्र होते. ज्येष्ठ नागरिक, नोकरदार, महिला आणि व्यावसायिक यांची अक्षरशः दमछाक व्हायची. अखेरच्या क्षणी धावपळ, पॅकिंगची घाई, कागदपत्रांचा गोंधळ आणि वेळेची धास्ती यामुळे सणाचा आनंदच हरवून जायचा. आता पोस्टमनच पार्सल घ्यायला घरपोच येणार असेल, तर ही सोय केवळ नागरिकांसाठीच नव्हे, तर आधुनिक होत असलेल्या टपाल व्यवस्थेचाही सकारात्मक चेहरा आहे. बदलत्या काळानुसार सरकारी सेवा बदलत आहेत, याचे हे चांगले उदाहरण म्हणावे लागेल.
मात्र सुविधा वाढली म्हणून जबाबदारी कमी होत नाही. परदेशात खाद्यपदार्थ पाठविताना प्रत्येक देशाचे आयात नियम, सीमाशुल्क अटी आणि पॅकिंगचे निकष काटेकोरपणे पाळावे लागतात. भावनेच्या भरात नियम मोडले, तर पार्सल अडकते आणि अपेक्षाभंग होतो. त्यामुळे हवाबंद पॅकिंग, आवश्यक कागदपत्रे आणि अधिकृत प्रक्रियेचे पालन तितकेच महत्त्वाचे आहे. टपाल विभागाने याबाबत जागेवर मार्गदर्शन करण्याचा घेतलेला निर्णयही तितकाच उपयुक्त आहे. सेवा जितकी सुलभ, तितकीच शिस्तबद्ध असली पाहिजे, तेव्हाच तिचे खरे यश ठरते.
सरकारी विभागांवर टीका करणे सोपे असते; पण जनहिताचा एखादा उपक्रम राबविला, तर त्याचे कौतुकही तेवढ्याच मनापासून व्हायला हवे. जगभर पसरलेल्या मराठी माणसासाठी दिवाळीचा फराळ हा केवळ खाद्यपदार्थ नसतो, तो घरच्या मायेचा सुगंध असतो. टपाल विभागाने हा सुगंध अधिक वेगाने आणि सुलभतेने पोहोचविण्याचा घेतलेला पुढाकार अनेक कुटुंबांच्या चेहऱ्यावर आनंद फुलवणारा ठरेल. सरकारी सेवा जर अशाच लोकाभिमुख, वेळेवर आणि तंत्रज्ञानाच्या साथीने पुढे सरकत राहिल्या, तर नागरिकांचा विश्वासही तितक्याच वेगाने वाढेल. शेवटी, सणांची खरी मजा भेटीत असते; पण भेट शक्य नसली, तरी घरच्या फराळातून नात्यांचा गोडवा जगाच्या कुठल्याही कोपऱ्यात पोहोचू शकतो.