बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे संकेत; कोकण, घाटमाथा आणि विदर्भासह अनेक भागांत जोरदार सरींचा अंदाज
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ८ ऑगस्ट २०२६ ।। गेल्या काही दिवसांत पावसाने जरा उसंत घेतली म्हणून महाराष्ट्राने छत्र्या गुंडाळून ठेवण्याची घाई केली असेल, तर ती चूक ठरू शकते. पावसाचे ढग गेले नाहीत; ते जरा दुसरीकडे वळले आहेत, एवढेच! हवामानाच्या नव्या अंदाजानुसार १३ ऑगस्टपासून राज्यातील पावसाचा जोर पुन्हा वाढण्याची शक्यता आहे. १३ ते २० ऑगस्टदरम्यान विदर्भ, मध्य महाराष्ट्र आणि कोकणात सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. त्यानंतर २० ते २७ ऑगस्टदरम्यानही राज्यातील अनेक भागांत पावसाची हजेरी कायम राहण्याची शक्यता आहे. भारत मौसम विभागाने ७ ऑगस्टला पुढील दोन आठवड्यांचा विस्तारित अंदाज प्रसिद्ध केला असून, पावसाच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्याचे संकेत दिले आहेत.
या पावसामागे बंगालच्या उपसागरातील हवामानातील हालचाली महत्त्वाच्या ठरणार आहेत. दक्षिण-पश्चिम बंगाल आणि लगतच्या बांगलादेश परिसरातील चक्राकार वाऱ्यांची स्थिती तसेच पुढे तयार होणाऱ्या कमी दाबाच्या क्षेत्राचा मान्सूनच्या प्रवाहावर परिणाम होऊ शकतो. म्हणजेच आकाशात ढग जमले की पुणेकरांनी ‘पाऊस येणार की नाही?’ याचा अंदाज बांधण्यापेक्षा छत्री जवळ ठेवलेली बरी! सध्या देशातील काही भागांमध्ये कमी दाबाची प्रणाली सक्रिय असून, तिच्या प्रभावामुळे पावसाचे वितरण बदलत आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत परिस्थितीत वेगाने बदल होऊ शकतो.
महाराष्ट्रात विशेषतः कोकण, मध्य महाराष्ट्रातील घाटमाथा आणि विदर्भावर लक्ष ठेवावे लागणार आहे. महाबळेश्वरसारख्या घाट परिसरात पावसाचे प्रमाण आधीपासूनच लक्षणीय आहे. डोंगराळ भागात अल्पावधीत मुसळधार पाऊस झाला की नद्या-नाले भरतात, दरडी कोसळण्याचा धोका वाढतो आणि रस्त्यांवर पाणी साचते. त्यामुळे पर्यटनासाठी निघालेल्यांनी हवामानाचा अंदाज तपासल्याशिवाय घाटमाथ्यावर धाव घेणे म्हणजे निसर्गाला आव्हान देण्यासारखे आहे. विदर्भातही पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांनी पिकांमध्ये पाणी साचणार नाही याची काळजी घेणे आवश्यक आहे. हवामान विभागाच्या उपलब्ध विस्तारित अंदाजानुसार पुढील काळात पावसाची सक्रियता प्रदेशानुसार बदलत राहण्याची शक्यता आहे.
महाराष्ट्रापुरतेच नव्हे तर ओडिशा, केरळ, किनारपट्टी व दक्षिण कर्नाटक, मध्य प्रदेश आणि पूर्व राजस्थानातही जोरदार पावसाची शक्यता आहे. म्हणजे मान्सूनने यंदा ‘मी आलो, पाहिले आणि थांबलो’ असा कार्यक्रम ठेवलेला नाही. मात्र दीर्घ मुदतीचा अंदाज हा हमखास पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाणपत्र नसते; हवामान प्रणालीची दिशा आणि तीव्रता बदलू शकते. त्यामुळे नागरिकांनी पुढील काही दिवसांचे स्थानिक हवामान अंदाज आणि इशारे तपासत राहणे गरजेचे आहे. १३ ऑगस्टनंतर पाऊस वाढण्याची शक्यता आहे; त्यामुळे छत्री, शेती आणि प्रशासन—तिघांनीही पुन्हा एकदा तयारीला लागणेच शहाणपणाचे!
स्रोत: भारत मौसम विज्ञान विभागाचे अधिकृत हवामान अपडेट्स https://mausam.imd.gov.in/?