१५० वर्षांचा पावसाचा विक्रम मोडला; लाखो नागरिक सुरक्षितस्थळी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ११ ऑगस्ट २०२६ ।। चीनने तंत्रज्ञानाच्या बळावर आकाशाला गवसणी घातली, पण निसर्गाने दोन दिवसांत त्याला जमिनीवर आणून ठेवले आहे. ‘डॉल्फिन’ चक्रीवादळाने पूर्व चीनला झोडपून काढले असून शांघायमध्ये विक्रमी पावसाने अक्षरशः हाहाकार उडवला आहे. २४ तासांत शांघायच्या मध्यवर्ती हवामान केंद्रावर तब्बल ३१३ मिमी पावसाची नोंद झाली असून, हा गेल्या १५० वर्षांतील सर्वाधिक २४ तासांचा पाऊस ठरला आहे. काही ठिकाणी पावसाची नोंद ४०० मिमीच्या आसपास पोहोचली. रस्ते पाण्याखाली गेले, वाहतूक ठप्प झाली आणि शहरातील जनजीवन विस्कळीत झाले. मोठमोठ्या इमारती उभ्या करून शहर जिंकले म्हणून निसर्गही जिंकता येतो, हा गैरसमज या पावसाने धुऊन काढला.
डॉल्फिन चक्रीवादळाने ९ ऑगस्टला झेजियांग प्रांतातील युहुआनजवळ धडक दिली. त्यावेळी वादळाच्या केंद्राजवळ वाऱ्याचा वेग तब्बल १५१ किमी प्रतितास होता. त्यानंतर वादळाची तीव्रता कमी झाली असली, तरी त्याच्या प्रभावामुळे पूर्व चीनमध्ये मुसळधार पाऊस सुरूच आहे. झेजियांग, जिआंगसू, अनहुई आणि इतर भागांमध्ये पूर आणि भूस्खलनाचा धोका कायम आहे. झेजियांगमधील वेंझोऊ भागातून तब्बल ९ लाखांहून अधिक नागरिकांना सुरक्षितस्थळी हलवण्यात आले, तर शांघायमध्येही दोन लाखांहून अधिक लोकांना धोकादायक भागांतून हलवण्यात आले. म्हणजे सरकारसमोर आता पाऊस थांबवण्याचे नव्हे, तर माणसे वाचवण्याचे आव्हान उभे राहिले आहे.
शांघायच्या रस्त्यांची अवस्था पाहिली तर भारतातील मुंबईची आठवण व्हावी, अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. सखल भागांत पाणी साचले असून अनेक रस्ते जलमय झाले आहेत. सार्वजनिक वाहतूक आणि विमानसेवेवरही मोठा परिणाम झाला. सोमवारी शांघायच्या दोन विमानतळांवर मिळून ९४३ उड्डाणे रद्द करण्यात आली आणि विमान वाहतुकीची क्षमता जवळपास ४० टक्क्यांनी घटली. चक्रीवादळाच्या प्रभावामुळे अनेक भागांत आणखी पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. प्रशासनाने नागरिकांना घरात राहण्याचे आणि आपत्कालीन सूचनांचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे.
निसर्गाच्या या तडाख्याने चीनसारख्या महासत्तेलाही एक साधा धडा दिला आहे—तंत्रज्ञान कितीही पुढे गेले, तरी पावसाच्या एका दिवसापुढे शहराची खरी परीक्षा होते. शांघायसारख्या अत्याधुनिक महानगराची अर्थव्यवस्था, वाहतूक आणि दैनंदिन जीवन एकाच वेळी विस्कळीत झाले आहे. दरम्यान, पूर्व चीनमध्ये एक लाख नव्हे, तर दहा लाखांहून अधिक नागरिकांचे स्थलांतर करण्यात आले असल्याचे वृत्त आहे. पुढील काही दिवसांत मुसळधार पाऊस आणि भूस्खलनाचा धोका कायम असल्याने प्रशासनाची खरी कसोटी आता सुरू झाली आहे. आकाशातून कोसळणाऱ्या पाण्याला सीमा, सत्ता किंवा संपत्ती काहीच माहीत नसते; म्हणूनच शांघायचा पूर हा केवळ चीनचा प्रश्न नसून वेगाने बदलणाऱ्या हवामानाचा इशाराही आहे.