६.७५ टीएमसी पाणी दाखल; पश्चिम पट्ट्याला दिलासा, पूर्व पुण्याला अजूनही पावसाची आस
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १८ ऑगस्ट २०२६ ।। पुणे जिल्ह्याला गेल्या काही दिवसांपासून झोडपून काढणाऱ्या पावसाने अखेर रविवारी थोडी उसंत घेतली. पण पावसाने विश्रांती घेतली म्हणून धरणांनी विश्रांती घेतलेली नाही. गेल्या २४ तासांत जिल्ह्यातील धरणांमध्ये तब्बल ६.७५ टीएमसी पाण्याची आवक झाली असून, १ जूनपासून आतापर्यंत ही आवक ४१४.२४ टीएमसीवर पोहोचली आहे. मुळशी धरण परिसरात सर्वाधिक ५५ मिलिमीटर पाऊस नोंदला गेला. जिल्ह्यातील धरणे मोठ्या प्रमाणावर भरल्याने विविध प्रकल्पांमधून विसर्गही सुरू आहे. यंदाच्या पावसाळ्यात पुण्याच्या जलसाठ्याने मोठी सुधारणा केली असून, जुलैअखेरीस प्रमुख धरणसाखळ्यांमध्ये समाधानकारक साठा नोंदवला गेला होता.
मुळशी, मावळ, भोर, वेल्हा आणि घाटमाथ्यावरील पावसामुळे धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर पाणी जमा झाले आहे. रविवारी जोर काहीसा कमी झाला असला तरी अधूनमधून सरी सुरू असल्याने आवक थांबलेली नाही. मुठा, पवना, भीमा, भामा, इंद्रायणी, कानंदी, कऱ्हा, कुकडी आणि घोड या नद्यांचा प्रवाहही सुरू आहे. मुठा खोऱ्यात टेमघर येथे १८ मिलिमीटर, नीरा खोऱ्यात भाटघर २२ आणि नीरा देवघर येथे २० मिलिमीटर पाऊस झाला. वळवण येथे ३४, लोणावळा २९ आणि कुंडली येथे २६ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली. पुण्याच्या धरणांमध्ये पाणीसाठा वाढल्याने प्रशासनाला विसर्गाचे नियोजन सतत बदलत्या आवकेनुसार करावे लागत आहे.
या पावसाने पश्चिम पुणे जिल्ह्यातील भात उत्पादक शेतकऱ्यांना दिलासा दिला आहे. मात्र, निसर्गाने इथेही समान न्याय दिलेला नाही. बारामती, इंदापूर, दौंड आणि शिरूर या पूर्व भागात पावसाचे प्रमाण तुलनेने कमी असल्याने सोयाबीन, बाजरी, मका, कडधान्ये आणि चारा पिकांना अजून पावसाची गरज आहे. पश्चिमेकडे धरणे भरत असताना पूर्वेकडील शेतकरी आभाळाकडे पाहत आहे, हे महाराष्ट्राच्या पावसाचे नेहमीचेच विचित्र गणित! एकीकडे अतिरिक्त पाण्याचा निचरा करण्यासाठी शेतकऱ्यांना उघडीप हवी, तर दुसरीकडे कोरड्या भागातील पिकांना पाण्याची प्रतीक्षा आहे.
म्हणूनच ‘पाऊस आला म्हणजे सगळे प्रश्न सुटले’ असे समजण्याची घाई करण्याचे कारण नाही. पुणे जिल्ह्यातील पावसाचे वितरण अजूनही असमान आहे. धरणांत मुबलक पाणी जमा होत असले तरी त्याचे नियोजन, विसर्ग आणि शेतीसाठी उपलब्धता यांचा ताळमेळ तितकाच महत्त्वाचा आहे. पुण्याच्या प्रमुख धरणांमध्ये पाणीसाठा वाढल्याने शहराच्या पाणीपुरवठ्याला निश्चितच दिलासा मिळाला आहे; मात्र घाटमाथ्यावर पुन्हा मुसळधार पाऊस झाला तर नदीकाठच्या नागरिकांनी प्रशासनाच्या सूचनांकडे दुर्लक्ष करू नये. कारण धरण भरले की उत्सव साजरा करायला सगळे धावतात; पण पाणी सोडले की नदीचा राग कोणालाच आवडत नाही!