कमजोर डॉलर, जागतिक तणाव आणि सणासुदीची मागणी; पुढील महिन्यांत तेजीची चर्चा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २५ ऑगस्ट २०२६ ।। सोन्याच्या भावाने पुन्हा एकदा अशी झेप घेतली आहे की, सराफांच्या दुकानात ग्राहक दागिना पाहण्यापेक्षा आधी दरफलकाकडे पाहत आहेत! गेल्या काही दिवसांत आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याला जोरदार आधार मिळाला असून भारतातील वायदा बाजारातही तेजी दिसत आहे. २४ ऑगस्ट रोजी जागतिक बाजारात सोने तीन महिन्यांच्या उच्चांकाच्या दिशेने गेले, तर देशांतर्गत बाजारात चार दिवसांत १० ग्रॅममागे सुमारे ८,२०० रुपयांची वाढ नोंदवल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे पुढील दोन-तीन महिन्यांत सोन्याचा दर २ लाख रुपयांचा टप्पा गाठेल का, हा प्रश्न आता गुंतवणूकदारांइतकाच लग्नसराईची तयारी करणाऱ्या कुटुंबांनाही पडला आहे. मात्र, बाजाराचा अंदाज म्हणजे लग्नातल्या ‘वरातीचा वेळ’ नव्हे—तो कधी बदलणार, याचा नेम नाही!
या तेजीमागे एकाच कारणाची माळ नाही; डॉलरची कमजोरी, अमेरिकेतील महागाईची आकडेवारी, ट्रेझरी बाँडचे उत्पन्न आणि फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर धोरणाची अनिश्चितता या सगळ्यांनी सोन्याला हातभार लावला आहे. जागतिक राजकीय तणाव वाढला की गुंतवणूकदारांचा ओढा सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या मालमत्तेकडे वळतो आणि त्यात सोन्याचे नाव पहिल्या रांगेत असते. मध्यवर्ती बँकांकडून सुरू असलेली खरेदी आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची वाढती मागणी हेदेखील बाजाराला आधार देणारे घटक ठरत आहेत. तज्ज्ञांचा कल मध्यम कालावधीत सकारात्मक असला तरी, दर सरळ रेषेत वर जात नाहीत; मध्येच नफा-वसुलीचा खड्डा येऊ शकतो, हेही विसरून चालणार नाही.
भारतीय ग्राहकांसाठी मात्र या तेजीचे वेगळेच गणित आहे. सोने महागले म्हणून लग्न थांबत नाही आणि सण रद्द होत नाहीत! त्यामुळे जडजवाहिरांच्या ऐवजी हलके, आकर्षक आणि बजेटमध्ये बसणारे दागिने निवडण्याकडे ग्राहकांचा कल वाढू शकतो. आगामी सणासुदीचा आणि लग्नसराईचा हंगाम दागिन्यांच्या मागणीला आधार देऊ शकतो. पण भाव वाढले म्हणून एकाच दिवशी धावून जाऊन खरेदी करणेही शहाणपणाचे नाही. कारण जागतिक बाजारातील एक मोठी आर्थिक घोषणा, डॉलरची उलटी चाल किंवा फेडच्या भूमिकेत बदल—आणि सोन्याचा मूड बदलायला वेळ लागत नाही.
म्हणून ‘दोन लाखांचा आकडा नक्की’ असा शिक्का आज तरी कोणी मारू शकत नाही. सध्याची तेजी मजबूत आहे, पण ती हमीपत्र नाही. पुढील काही महिन्यांत डॉलर, अमेरिकेची महागाई, व्याजदर आणि भू-राजकीय घडामोडी यावर सोन्याची दिशा ठरणार आहे. ज्यांना दागिने खरेदी करायचे आहेत त्यांनी गरज, बजेट आणि दरांची तुलना करून टप्प्याटप्प्याने निर्णय घेणे अधिक सयुक्तिक ठरू शकते. गुंतवणूकदारांनीही केवळ ‘भाव वाढतोय’ या घोषणेला भुलण्यापेक्षा जोखीम लक्षात घ्यावी. सोनं चमकतं म्हणून प्रत्येक वेळी भाव वाढेलच, अशी बाजाराला शपथ नसते!