दिल्ली-एनसीआरमध्ये रुग्णवाढीने प्रशासन सतर्क; मात्र केंद्र सरकारचे स्पष्ट आवाहन—घाबरू नका, खबरदारी घ्या
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २८ ऑगस्ट २०२६ ।। पावसाळा आला की सर्दी, खोकला आणि तापाला आपण अनेकदा ‘हवामानाचा परिणाम’ म्हणून सहज सोडून देतो. पण याच निष्काळजीपणातून धोका वाढू शकतो. दिल्ली-एनसीआरमध्ये H1N1 अर्थात स्वाइन फ्लूच्या रुग्णांमध्ये वाढ झाल्याने आरोग्य यंत्रणा सतर्क झाली आहे. मात्र केंद्र सरकार आणि ICMRने एक महत्त्वाचा दिलासा दिला आहे—देशात नवीन किंवा असामान्य व्हायरस स्ट्रेन आढळलेला नाही आणि घाबरण्याचे कारण नाही. परिस्थितीवर देशभर देखरेख ठेवली जात असून नागरिकांनी अफवांना बळी न पडता सतर्क राहावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
स्वाइन फ्लू म्हणजे Influenza A (H1N1) संसर्ग. याची सुरुवातीची लक्षणे अनेकदा सामान्य फ्लूसारखीच असतात. अचानक ताप येणे, खोकला, घसा दुखणे किंवा खवखवणे, नाक वाहणे अथवा बंद होणे, डोकेदुखी, अंगदुखी, थंडी वाजणे आणि तीव्र थकवा ही प्रमुख लक्षणे आहेत. काही रुग्णांना मळमळ, उलटी किंवा जुलाबाचाही त्रास होऊ शकतो. मात्र श्वास घेण्यास त्रास, छातीत दुखणे, अत्यंत अशक्तपणा किंवा लक्षणे वेगाने गंभीर होणे याकडे दुर्लक्ष करू नये आणि तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
बचावाचे नियम मात्र अगदी साधे आहेत, पण त्यांचे पालन सातत्याने झाले पाहिजे. साबण आणि पाण्याने वारंवार हात धुणे, खोकताना किंवा शिंकताना तोंड-नाक झाकणे, हात न धुता डोळे, नाक आणि तोंडाला स्पर्श टाळणे आणि आजारी वाटत असल्यास गर्दीच्या ठिकाणी जाणे टाळणे आवश्यक आहे. स्वतःहून अँटिबायोटिक्स किंवा अँटीव्हायरल औषधे घेणे धोकादायक ठरू शकते; औषधोपचार डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच करावेत. पुरेशी विश्रांती, पाणी आणि संतुलित आहारही महत्त्वाचा आहे.
लहान मुले, वृद्ध, गर्भवती महिला आणि आधीपासून गंभीर आजार असलेल्या व्यक्तींनी विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे. या गटांमध्ये फ्लूमुळे गुंतागुंत होण्याचा धोका तुलनेने जास्त असू शकतो. म्हणून प्रत्येक सर्दी म्हणजे स्वाइन फ्लू असे मानून घाबरायचे नाही; पण ताप, खोकला आणि अशक्तपणा वाढत असेल तर ‘घरगुती उपाय पुरे झाले’ म्हणत वेळ दवडायचीही नाही. वेळेवर वैद्यकीय सल्ला, योग्य खबरदारी आणि स्वच्छतेच्या साध्या सवयी—हाच H1N1पासून बचावाचा सर्वात शहाणा मार्ग आहे.