कैलास-मानसरोवर यात्रेवर संकट; बचावकार्य सुरू, कुटुंबीयांचा प्रत्येक फोनकडे जीव
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३० ऑगस्ट २०२६ ।। नेपाळ-तिबेट सीमावर्ती भागात आलेल्या विनाशकारी महापुराने हिमालयाच्या कुशीत अक्षरशः हाहाकार माजवला असून, महाराष्ट्रातील ६० नागरिकांशी अद्याप संपर्क होऊ शकलेला नाही. राज्य सरकारच्या ताज्या माहितीनुसार, आपत्तीच्या वेळी नेपाळ-तिबेट परिसरात महाराष्ट्रातील शेकडो नागरिक होते. त्यापैकी अनेकांशी संपर्क साधण्यात प्रशासनाला यश आले असून ते सुरक्षित असल्याची माहिती आहे; मात्र मुंबईस्थित रिचा टूर्समार्फत प्रवास करणाऱ्या ६० पर्यटकांचा अद्याप ठावठिकाणा लागलेला नाही. त्यामुळे “बेपत्ता” आणि “मृत” या दोन्ही शब्दांमध्ये मोठा फरक असल्याचे लक्षात घेऊन अधिकृत पुष्टी होईपर्यंत कोणत्याही निष्कर्षापर्यंत पोहोचणे योग्य ठरणार नाही.
या दुर्घटनेत प्रसिद्ध गिर्यारोहक आणि डॉक्टर मिलिंद चितळे यांच्या नेतृत्वाखालील कैलास-मानसरोवर यात्रेकरूंच्या गटाशीही संपर्क तुटल्याने चिंता अधिक वाढली आहे. सीमावर्ती इमिग्रेशन आणि प्रवासी मार्गाजवळ अचानक आलेल्या प्रचंड पुराच्या लोंढ्याने रस्ते, पूल आणि अनेक इमारती उद्ध्वस्त केल्या. उपलब्ध वृत्तांनुसार, महाराष्ट्रातील बेपत्ता नागरिकांमध्ये मुंबई, ठाणे, पुणे, नागपूर आणि इतर भागांतील प्रवाशांचा समावेश आहे. मात्र विविध वृत्तांमध्ये गटातील सदस्यसंख्येबाबत ६०, ६१ किंवा ६६ असे वेगवेगळे आकडे समोर येत असल्याने प्रशासनाच्या अधिकृत यादीची प्रतीक्षा महत्त्वाची आहे. आपत्तीच्या काळात आकडेही वाहून जातात; म्हणून प्रत्येक आकडा अधिकृत शिक्क्यानंतरच अंतिम मानावा लागतो.
दरम्यान, महाराष्ट्रातील अनेक नागरिक सुरक्षित असून त्यांना भारतात परत आणण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. राज्याच्या आपत्कालीन यंत्रणा, परराष्ट्र मंत्रालय आणि भारतीय दूतावास संबंधित यंत्रणांशी सातत्याने संपर्कात आहेत. ताज्या सरकारी माहितीनुसार, महाराष्ट्रातील शेकडो नागरिकांशी संपर्क प्रस्थापित करण्यात आला असून काही जण भारतात परतले आहेत, तर इतरांना सुरक्षित मार्गाने बाहेर काढण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. नेपाळ आणि तिबेट सीमावर्ती भागातील खराब हवामान, उद्ध्वस्त रस्ते आणि दळणवळणातील अडथळे यामुळे शोधमोहीम अत्यंत कठीण बनली आहे.
या भीषण आपत्तीचा फटका केवळ महाराष्ट्रालाच नाही, तर अनेक देशांतील प्रवासी आणि स्थानिक नागरिकांनाही बसला आहे. नेपाळमध्ये बचावकार्य पुन्हा सुरू झाले असून मोठ्या प्रमाणावर मृत्यू आणि हजारो जण बेपत्ता असल्याची गंभीर परिस्थिती आहे. मृतदेहांची ओळख पटवण्यासाठी डीएनए नमुने घेण्याचे कामही सुरू असल्याचे आंतरराष्ट्रीय वृत्तांतून समोर आले आहे. मात्र महाराष्ट्रातील ६० नागरिकांबाबत सध्या सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे—ते अद्याप संपर्काबाहेर आहेत; त्यांना मृत घोषित करण्यात आलेले नाही. आशेचा धागा अजून तुटलेला नाही आणि प्रत्येक शोधपथकाच्या हालचालीकडे महाराष्ट्रातील असंख्य कुटुंबांचे डोळे लागले आहेत.