४ सप्टेंबरपर्यंत हलक्याच सरी; १२ सप्टेंबरनंतर सर्वदूर पावसाची शक्यता
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३० ऑगस्ट २०२६ ।। महाराष्ट्रात पावसाने जणू काही सुट्टीचा अर्जच मंजूर करून घेतला आहे! काही दिवसांपूर्वी धो-धो बरसणारा पाऊस आता अनेक भागांत गायब झाल्याने शेतकऱ्यांचे डोळे आकाशाकडे लागले आहेत. मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील काही भागांत पावसाची मोठी उणीव जाणवत असताना कडक ऊन आणि वाढती उष्णता चिंतेत भर घालत आहे. हवामान अभ्यासक पंजाबराव डख यांच्या अंदाजानुसार, १ ते २ सप्टेंबरदरम्यान पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात काही ठिकाणी पावसाची शक्यता असली तरी राज्यभर धुवांधार पावसाची अपेक्षा सध्या ठेवू नये. त्यांच्या मते, ४ सप्टेंबरपर्यंत मोठ्या पावसाची शक्यता कमी असून, १२ सप्टेंबरनंतर पावसासाठी अधिक अनुकूल वातावरण तयार होऊ शकते.
डख यांच्या अंदाजानुसार, ४ ते ६ सप्टेंबरदरम्यान विदर्भात पावसाची हालचाल वाढू शकते. नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, यवतमाळ, अकोला, अमरावती आणि बुलढाणा या जिल्ह्यांमध्ये पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. कमी दाबाचा पट्टा तयार झाल्यास त्याचा प्रभाव विदर्भातून उत्तर महाराष्ट्राकडे सरकू शकतो. जळगाव, धुळे, नंदुरबार आणि नाशिकच्या काही भागांतही सरी येण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर ५ ते ७ सप्टेंबरदरम्यान मराठवाड्यात रिमझिम स्वरूपाचा पाऊस पडू शकतो, असा अंदाज आहे. मात्र हवामानाचा अंदाज म्हणजे पावसाला दिलेली हमीपत्रिका नव्हे; स्थानिक वातावरणानुसार चित्र बदलू शकते.
दरम्यान, अधिकृत हवामान खात्याच्या अंदाजातही पुढील काही दिवसांत प्रायद्वीपीय भारतात पावसाची क्रिया तुलनेने कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. IMD ने २८ ऑगस्टच्या निवेदनात पुढील आठवड्यात पावसाची सक्रियता काहीशी मंदावण्याचे संकेत दिले आहेत. मात्र किनारपट्टी आणि काही स्थानिक भागांत परिस्थिती वेगळी असू शकते. मुंबईसाठी IMD च्या स्थानिक अंदाजानुसार ३० ऑगस्ट ते पुढील काही दिवस आकाश ढगाळ राहून हलका ते मध्यम पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे “राज्यात सर्वत्र पाऊस नाही” म्हणजे “राज्यात कुठेच पाऊस नाही”, असा निष्कर्ष काढणे धोकादायक ठरेल.
१२ सप्टेंबरनंतर राज्यात सर्वदूर आणि चांगल्या पावसाची शक्यता असल्याचा पंजाबराव डख यांचा अंदाज शेतकऱ्यांसाठी आशेचा किरण आहे. ओढे-नाले भरून वाहतील इतका जोरदार पाऊस येईल, असे भाकीत असले तरी तो प्रत्यक्षात किती आणि कुठे बरसेल, हे त्या वेळच्या हवामान प्रणालीवर अवलंबून राहील. कोकण आणि घाटमाथ्यावर अधूनमधून सरी सुरू राहण्याची शक्यता आहे, तर पुणे, जुन्नर, अकोले आणि इगतपुरी परिसरात स्थानिक वातावरणानुसार पावसाचा जोर बदलू शकतो. म्हणून शेतकऱ्यांनी एका अंदाजावर संपूर्ण नियोजन न करता स्थानिक प्रशासन आणि IMD च्या अधिकृत सूचना नियमित तपासाव्यात—कारण आकाशाचा स्वभाव आणि राजकारणाची आश्वासने, दोन्ही कधी बदलतील हे सांगणे कठीण!