फेड प्रमुखांच्या एका इशाऱ्याने बाजार हादरला; डॉलर मजबूत होताच मौल्यवान धातूंना मोठा धक्का
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३० ऑगस्ट २०२६ ।। Gold Price Crash: गेल्या काही आठवड्यांपासून तेजीच्या घोड्यावर स्वार झालेल्या सोन्याला अखेर जोरदार लगाम बसला आहे. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हचे अध्यक्ष केविन वॉर्श यांनी जॅक्सन होल परिषदेत महागाई अजूनही पुरेशा वेगाने २ टक्क्यांच्या लक्ष्याकडे जात नसल्याचे संकेत दिले आणि बाजाराचा मूड क्षणार्धात बदलला. व्याजदर वाढू शकतात, या शक्यतेने डॉलर आणि अमेरिकी बाँड यिल्ड मजबूत झाले; परिणामी व्याज न देणाऱ्या सोने-चांदीकडून गुंतवणूकदारांचा ओढा कमी झाला. जागतिक बाजारात सोन्याचा दर एका दिवसात ३ टक्क्यांहून अधिक घसरला, तर चांदीलाही जोरदार फटका बसला.
वॉर्श यांचे विधान म्हणजे थेट “व्याजदर वाढणारच” अशी घोषणा नव्हती; पण महागाई नियंत्रणात न आल्यास फेडला आणखी पावले उचलावी लागतील, हा संदेश बाजारासाठी पुरेसा ठरला. व्यापाऱ्यांनी सप्टेंबरमधील संभाव्य व्याजदरवाढीची शक्यता झपाट्याने वाढवली. फेडच्या अधिकृत माहितीनुसार, २८ ऑगस्ट रोजी झालेल्या जॅक्सन होल भाषणात वॉर्श यांनी महागाई आणि किंमत स्थैर्याबाबत कठोर भूमिका मांडली. म्हणजे कालपर्यंत “सोनं आणखी किती वर जाणार?” अशी चर्चा करणारा बाजार आज “आधी नफा वाचवा!” म्हणत बाहेर पडू लागला. बाजाराचा स्वभावही असा—चढताना सगळ्यांना आपण शहाणे वाटतो आणि पडताना शेजाऱ्यालाच आधी विकण्याचा सल्ला देतो!
भारतीय बाजारातही या जागतिक धक्क्याचे पडसाद उमटले. MCX वर सोन्या-चांदीच्या वायद्यांमध्ये मोठी घसरण दिसून आली. मात्र स्थानिक सराफा बाजारातील दर आणि MCX वायदे दर यांच्यात फरक असू शकतो; डॉलर-रुपया विनिमय दर, आयात शुल्क, स्थानिक मागणी आणि कर यांचा अंतिम किमतीवर परिणाम होतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोनं ३ टक्क्यांनी घसरलं म्हणजे प्रत्येक शहरातील दागिन्यांच्या दुकानात तितक्याच प्रमाणात दर कमी होतील, असे सरळ गणित नाही.
मग “सुवर्णकाळ संपला का?” हा प्रश्न अजून तरी विचारण्याची घाई नको. सोन्या-चांदीत मोठी तेजी झाल्यानंतर नफा-वसुली आणि दरातील दुरुस्ती येणे बाजारासाठी नवीन नाही. पुढील काळात अमेरिकेची महागाई, फेडचा प्रत्यक्ष व्याजदर निर्णय, डॉलरची ताकद आणि जागतिक भू-राजकीय परिस्थिती या सगळ्यांवर दरांची दिशा ठरणार आहे. त्यामुळे घाबरून पळापळ करण्यापेक्षा गुंतवणूकदारांनी आपल्या उद्दिष्टानुसार निर्णय घेणे अधिक शहाणपणाचे. सोनं चमकतं म्हणून कायम वरच जाईल, आणि पडतं म्हणून त्याची चमक संपली—बाजार इतका साधा नसतो!