भविष्यवाणीची चर्चा रंगली; पण पुरावा कुठेच नाही, सोशल मीडियावरील दाव्यांपासून सावध राहण्याचे आवाहन
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १ सप्टेंबर २०२६ ।। जग संपण्याची तारीख कळली की माणूस दोन मिनिटे घाबरतो आणि तिसऱ्या मिनिटाला तीच बातमी पुढे पाठवतो! सध्या ५०७९ मध्ये पृथ्वीचा अंत होणार, असा दावा पुन्हा सोशल मीडियावर जोरदार फिरत आहे. हा दावा बाबा वेंगा यांच्या नावाशी जोडला जातो. काही कथित टाइमलाइनमध्ये ५०७९ हे अंतिम वर्ष दाखवून त्यानंतर जगाचा शेवट होईल, असे सांगितले जाते. मात्र या दाव्याला ठोस ऐतिहासिक अथवा वैज्ञानिक आधार असल्याचे आढळत नाही. अलीकडील वृत्तांमध्येही या भविष्यवाणीचा विश्वसनीय मूळ दस्तऐवज उपलब्ध नसल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
बाबा वेंगा यांचे १९९६ मध्ये निधन झाले. त्यांच्या नावावर अनेक भविष्यवाण्या प्रसिद्ध झाल्या असल्या, तरी त्यांनी स्वतः लिहून ठेवलेला अधिकृत भविष्यवाणी-संग्रह उपलब्ध नाही. त्यामुळे त्यांच्या नावाने नंतर प्रसिद्ध झालेल्या कथित भविष्यवाण्यांचा मूळ स्रोत शोधणे कठीण ठरते. केंब्रिज विद्यापीठातील संशोधनातही २०१० ते ५०७९ अशी वर्षनिहाय यादी इंटरनेटवर फिरत असल्याचे नमूद केले आहे; मात्र अशा याद्यांना विश्वसनीय प्रत्यक्ष साक्ष किंवा अधिकृत स्रोतांचा आधार नसल्याचे संशोधनातून स्पष्ट होते. म्हणजे भविष्यवाणीपेक्षा तिच्या प्रसाराचा इतिहासच अधिक गूढ दिसतो!
मग या भविष्यवाण्या दरवर्षी नव्याने का जन्म घेतात? उत्तर फार अवघड नाही. भीती विकली जाते आणि भीतीला क्लिक मिळतात. युद्ध, नैसर्गिक आपत्ती, आर्थिक संकट किंवा तंत्रज्ञानातील मोठा बदल झाला की जुन्या कथित भविष्यवाण्यांना त्या घटनेशी जोडले जाते. २०२६ मध्येही महायुद्ध, नैसर्गिक संकटे, एलियन आणि एआयशी संबंधित अनेक दावे त्यांच्या नावाने फिरत आहेत. पण एखादी घटना घडल्यानंतर तिचा संबंध एखाद्या अस्पष्ट भविष्यवाणीशी जोडणे म्हणजे वैज्ञानिक पुरावा नव्हे.
त्यामुळे ५०७९ मध्ये जग नक्की संपणार, असे सांगण्याचे कारण सध्या उपलब्ध नाही. विज्ञानाच्या दृष्टीने पृथ्वीच्या अंताची अशी निश्चित तारीख कोणत्याही विश्वसनीय पद्धतीने घोषित झालेली नाही. उलट अशा दाव्यांकडे मनोरंजन किंवा लोककथेच्या नजरेने पाहणे अधिक योग्य ठरेल. भविष्य सांगणाऱ्या पोस्टपेक्षा वर्तमानातील सत्य तपासणे जास्त शहाणपणाचे आहे. कारण ५०७९ पर्यंत जगणार कोण, हे माहीत नाही; पण आजची व्हायरल पोस्ट खरी की खोटी, हे तपासण्याची जबाबदारी मात्र आजच आपली आहे.