१३ ते १७ सप्टेंबरदरम्यान निर्णायक पावसाचा पंजाबराव डख यांचा अंदाज; दुष्काळी चिंतेत असलेल्या भागांना दिलासाची आशा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ७ सप्टेंबर २०२६ ।। राज्यात पावसाने गेल्या काही दिवसांत अशी सुट्टी घेतली की, आकाशाकडे पाहून शेतकऱ्यांच्या कपाळावरच्या आठ्याच वाढल्या. श्रावण संपत आला, पण श्रावणसरींचा पत्ता नाही! अनेक भागांत पावसाची उघडीप वाढल्याने खरीप पिकांची चिंता, पाणीसाठ्यांची धास्ती आणि पुढील दिवसांचे गणित सुरू झाले आहे. अशा वेळी हवामान तज्ज्ञ पंजाबराव डख यांनी राज्यासाठी आशेचा अंदाज वर्तवला आहे. त्यांच्या मते, १३ ते १७ सप्टेंबरदरम्यान महाराष्ट्रात पावसाचा जोर वाढू शकतो. विशेष म्हणजे गणेशोत्सवाच्या काळात हा पाऊस अनेक भागांसाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो, असा त्यांचा अंदाज आहे. मात्र हवामानाचा अंदाज म्हणजे हमीपत्र नव्हे, हेही लक्षात ठेवावे लागेल.
डख यांच्या अंदाजानुसार, बीड, धाराशिव, लातूर आणि सोलापूरसारख्या अपेक्षित पावसापासून वंचित राहिलेल्या भागांना चांगल्या सरींची प्रतीक्षा आहे. यवतमाळ, चंद्रपूर, गडचिरोली, वर्धा, नागपूर, भंडारा, गोंदिया, परभणी, हिंगोली, नांदेड, वाशिम, लातूर, अकोला आणि अमरावती या भागांतही पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे. ९ सप्टेंबरच्या आसपास विखुरलेल्या स्वरूपाचा पाऊस, तर १३ सप्टेंबरपासून अधिक व्यापक पावसाची शक्यता असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. पिकांना पाण्याची नितांत गरज असताना हा अंदाज शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक असला, तरी प्रत्येक तालुक्यात सारखाच पाऊस पडेल, असे मानणे धोक्याचे ठरेल.
दक्षिण महाराष्ट्रात अपेक्षित पाऊस का झाला नाही, यामागे कमी दाबाच्या प्रणालींचा मार्ग कारणीभूत ठरल्याचे डख यांनी स्पष्ट केले आहे. विशाखापट्टणम परिसरात निर्माण होणाऱ्या कमी दाबाच्या पट्ट्यांनी छत्तीसगड, विदर्भ आणि पुढे मध्य भारताकडे मार्ग धरल्याने महाराष्ट्रातील काही भागांना अपेक्षित पाऊस मिळाला नाही, असे त्यांचे निरीक्षण आहे. दरम्यान, सप्टेंबरमध्ये पाऊस कमी राहिल्यास पाणीसाठे आणि शेतीवर परिणाम होऊ शकतो, अशी हवामान तज्ज्ञांनीही चिंता व्यक्त केली आहे. त्यामुळे येणारे दिवस केवळ उत्सवाचे नाहीत, तर शेतीच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
“श्रींच्या आगमनावेळी येणारा हा पाऊस तारणारा ठरू शकतो,” असा विश्वास डख यांनी व्यक्त केला आहे. कोकण, पुणे, अहिल्यानगर, छत्रपती संभाजीनगर, जळगाव, धुळे, नंदुरबार, नाशिक आणि इगतपुरीसह राज्याच्या विविध भागांत १३ ते १७ सप्टेंबरदरम्यान पावसाची स्थिती बदलू शकते, असा त्यांचा अंदाज आहे. मात्र नागरिकांनी आणि शेतकऱ्यांनी केवळ एका अंदाजावर निर्णय न घेता भारतीय हवामान विभागाच्या जिल्हानिहाय अधिकृत सूचना आणि इशाऱ्यांवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. कारण पाऊस आला तर आनंद, पण मुसळधार आला तर नियोजनाचीही परीक्षा असते!
टीप : पंजाबराव डख यांचा हा अंदाज असून अधिकृत हवामान इशारे व जिल्हानिहाय पूर्वानुमानासाठी IMDच्या सूचनांना प्राधान्य द्यावे.