११ ते २७ सप्टेंबरदरम्यान टोलमाफी; खास ‘कोकण दर्शन’ पासचीही व्यवस्था
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ९ सप्टेंबर २०२६ ।। गणपती बाप्पा येण्याआधीच कोकणात जाणाऱ्या गणेशभक्तांसाठी सरकारने आनंदाची घंटा वाजवली आहे. मुंबईत राहणारा कोकणकर गणेशोत्सवाला गावी निघाला की, त्याच्या गाडीपेक्षा आधी टोलनाक्यांची रांग धावत येते! यंदा मात्र त्या रांगेतून आर्थिक सुटका होणार आहे. राज्य सरकारने ११ सप्टेंबर ते २७ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत कोकणाकडे जाणाऱ्या गणेशभक्तांच्या वाहनांना टोलमाफी जाहीर केली आहे. मुंबई-बंगळूरू राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ४८, मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६६ तसेच सार्वजनिक बांधकाम विभाग आणि एमएसआरडीसीच्या अखत्यारीतील संबंधित मार्गांवर ही सवलत लागू होणार असल्याची माहिती समोर आली आहे.
गणेशोत्सव म्हणजे केवळ सण नाही; तो मुंबई आणि कोकणाला जोडणारा भावनांचा महामार्ग आहे. शहरात वर्षभर धावपळ करणारा माणूस बाप्पाच्या आगमनाला गावच्या मातीची ओढ घेऊन निघतो. पण प्रवासात टोल, वाहतूक कोंडी आणि पासच्या चौकशा यामुळे भक्तीचा प्रवास कधी कधी संयमाची परीक्षा घेतो. म्हणूनच शासनाने यंदा स्वतंत्र ‘गणेशोत्सव २०२६ कोकण दर्शन’ स्टिकर किंवा पास देण्याची व्यवस्था केली आहे. वाहन क्रमांक आणि चालकाची माहिती असलेला हा पास पोलीस ठाणे, वाहतूक पोलीस चौक्या आणि आरटीओ कार्यालयांच्या माध्यमातून उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे. विशेष म्हणजे, हा पास परतीच्या प्रवासातही ग्राह्य धरला जाणार आहे.
यंदा फक्त खासगी वाहनांनाच नव्हे, तर कोकणाकडे धावणाऱ्या एसटी बसनाही टोलमाफीचा लाभ मिळणार आहे. त्यामुळे ‘गावाकडे चला’ म्हणत लालपरीने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांनाही दिलासा मिळेल. दुसरीकडे, गणेशोत्सवातील प्रचंड गर्दी लक्षात घेऊन मुंबई-गोवा महामार्गावर काही दिवस अवजड वाहनांवर निर्बंध घालण्यात आले आहेत. १६ टन किंवा त्यापेक्षा अधिक वजनाच्या वाहनांच्या वाहतुकीवर ठराविक दिवशी बंदी घालून प्रवास सुलभ करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. गणेशभक्तांना टोलमाफी दिली आणि रस्त्यावर ट्रकांची भिंत उभी केली, तर तो दिलासा कागदावरच राहिला असता; म्हणून वाहतूक व्यवस्थापनही तितकेच महत्त्वाचे ठरणार आहे.
मात्र, टोलमाफीची घोषणा झाली म्हणजे प्रवासातील सारे खड्डे आपोआप बुजले, असे समजण्याचे कारण नाही. पास वेळेत मिळणे, टोलनाक्यांवर त्याची अचूक अंमलबजावणी आणि वाहतूक सुरळीत ठेवणे ही प्रशासनाची खरी परीक्षा आहे. कोकणाकडे जाणाऱ्या लाखो गणेशभक्तांसाठी हा निर्णय नक्कीच आर्थिक दिलासा आहे. पण बाप्पाच्या नावाने निघालेल्या प्रवाशाला टोलनाक्यावरच अडकवले, तर भक्तीपेक्षा हॉर्नची आरती जास्त ऐकू येईल! त्यामुळे सरकारच्या निर्णयाला रस्त्यावरची सक्षम अंमलबजावणी जोडली, तर यंदाची कोकणवारी खऱ्या अर्थाने टोलमुक्त आणि तणावमुक्त ठरेल.