२,१५५ किलो ‘स्पेशल स्वीट बर्फी’ नष्ट; तुकाराम मुंढेंच्या FDAची सणासुदीत भेसळीविरोधात धडक मोहीम
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १२ सप्टेंबर २०२६ ।। ऐन गणेशोत्सवाच्या तोंडावर मिठाईच्या गोडव्यामागे नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळण्याचा प्रकार समोर आला आहे. नाशिकमध्ये गुजरातमधून नियमबाह्य पद्धतीने आणण्यात आलेल्या तब्बल २ हजार १५५ किलो ‘स्पेशल स्वीट बर्फी’च्या साठ्यावर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) कारवाई केली. या साठ्याची किंमत ५ लाख ५८ हजार २६७ रुपये इतकी असल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र, तपासणी आणि प्रयोगशाळेचा अंतिम अहवाल येण्यापूर्वी एखाद्या अन्नपदार्थाला थेट ‘विष’ ठरवणे योग्य ठरणार नाही. अस्वच्छ व नियमबाह्य वाहतूक आणि आवश्यक कागदपत्रांबाबतच्या त्रुटींमुळे हा साठा कारवाईच्या कक्षेत आला, ही बाब अधिक महत्त्वाची आहे.
सणासुदीच्या काळात मिठाई, दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांची मागणी प्रचंड वाढते. याच काळात भेसळखोर आणि नियम धाब्यावर बसवणाऱ्यांचेही फावते, हा जुना अनुभव. नाशिकच्या द्वारका परिसरात मिळालेल्या माहितीच्या आधारे FDAच्या पथकाने पहाटेच्या सुमारास सापळा रचला. विजय आणि बलदेव या खासगी ट्रॅव्हल्स बसमधून गुजरातहून मिठाईची वाहतूक होत असल्याची माहिती तपासात समोर आली. दुग्धजन्य पदार्थांसाठी आवश्यक असलेल्या योग्य तापमान नियंत्रणाची व्यवस्था नसल्याचा मुद्दाही तपासात महत्त्वाचा ठरला. अन्नसुरक्षेच्या नियमांचे पालन न करता सणासुदीच्या बाजारात माल पोहोचवण्याचा प्रयत्न किती धोकादायक ठरू शकतो, याची ही गंभीर घंटा आहे.
FDAने संपूर्ण साठा ताब्यात घेऊन नष्ट केल्याची माहिती देण्यात आली आहे. अन्न सुरक्षा व मानके कायदा, २००६ अंतर्गत पुढील कारवाईची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. अन्नपदार्थांचा दर्जा, सुरक्षितता आणि वाहतूक नियम याबाबत तडजोड करणाऱ्यांना यापुढेही सोडले जाणार नाही, असा स्पष्ट संदेश या कारवाईतून देण्यात आला आहे. महाराष्ट्रात तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली FDAने अलीकडच्या काळात तपासणी मोहीम अधिक तीव्र केली असून, अस्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या अनेक आस्थापनांवर कारवाई सुरू आहे.
मात्र, कारवाईचा खरा कस केवळ जप्तीच्या आकड्यांत नाही. आज एक ट्रॅव्हल्स बस पकडली, उद्या दुसऱ्या मार्गाने माल पोहोचला, तर नागरिकांच्या आरोग्याचे काय? पुरवठा साखळीवर सातत्याने नजर, वाहतुकीची तपासणी आणि दोषींवर ठोस कायदेशीर कारवाई झाली तरच या मोहिमेचा परिणाम दिसेल. ग्राहकांनीही सणासुदीच्या गर्दीत स्वस्त मिठाईच्या मोहाला बळी न पडता बिल, पॅकिंग, लेबल आणि दर्जा तपासणे आवश्यक आहे. गणपतीच्या प्रसादात गोडवा हवा; नियमबाह्य व्यवहारांचा कडवटपणा नव्हे!