पुणेकर-नाशिककरांनो मुंबईला निघण्यापूर्वी जाणून घ्या; मुखदर्शन आणि चरणस्पर्श दर्शनाच्या रांगा वेगळ्या
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १५ सप्टेंबर २०२६ ।। पुणे किंवा नाशिकहून मुंबईला जाण्याचा बेत आखला आहे आणि मनात एकच इच्छा आहे—‘लालबागच्या राजाचं दर्शन घ्यायचं!’ तर आधी प्रवासाची बॅग भरा, पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे संयमाची मोठी पिशवीही सोबत ठेवा. कारण लालबागच्या राजाचे दर्शन म्हणजे फक्त मुंबईचा प्रवास नाही; ती श्रद्धा, गर्दी आणि तासन्तास रांगेत उभे राहण्याची कसोटी असते.
लालबागचा राजा सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाची स्थापना १९३४ मध्ये झाली. पेरू चाळ परिसरातील बाजारपेठ बंद झाल्यानंतर स्थानिक कोळी बांधव आणि व्यापाऱ्यांनी कायमस्वरूपी बाजारपेठेसाठी गणरायाला नवस केल्याची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आहे. त्यांची इच्छा पूर्ण झाल्यानंतर कृतज्ञतेपोटी गणपतीची स्थापना करण्यात आली. तेव्हापासून ‘नवसाला पावणारा गणपती’ म्हणून लालबागच्या राजाची ख्याती देशभर पोहोचली.
यंदाचा गणेशोत्सव १४ सप्टेंबर ते २५ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत होत असून मंडळाचे हे ९३वे वर्ष आहे. गणेशोत्सव सुरू होताच मुंबईत भाविकांची मोठी गर्दी झाली आहे. लालबाग परिसरात दर्शनासाठी येणाऱ्यांची संख्या वाढत असल्याने पुणे, नाशिक आणि राज्याच्या इतर भागांतून येणाऱ्या भाविकांनी वेळेचे नियोजन करणे आवश्यक ठरणार आहे.
लालबागच्या राजाच्या दर्शनासाठी साधारणपणे दोन प्रकारच्या रांगा महत्त्वाच्या मानल्या जातात. मुखदर्शन घेणाऱ्या भाविकांची रांग तुलनेने जलद पुढे सरकते. तर नवसाची किंवा चरणस्पर्श दर्शनाची रांग ही बाप्पाच्या चरणांपर्यंत जाण्यासाठी असते आणि येथे प्रतीक्षा मोठी असू शकते. गर्दीच्या दिवसांत प्रतीक्षेचा कालावधी अनेक तासांचा, काही वेळा त्याहूनही जास्त होऊ शकतो. त्यामुळे ‘मुंबईला गेलो आणि लगेच दर्शन झाले’ अशी अपेक्षा ठेवणे म्हणजे गर्दीच्या समुद्रात शॉर्टकट शोधण्यासारखे आहे.
विशेषतः सुट्टीचे दिवस आणि गर्दीचे दिवस टाळून पहाटे किंवा कमी गर्दीच्या वेळेत जाण्याचा विचार भाविकांसाठी उपयोगी ठरू शकतो. पिण्याचे पाणी, आवश्यक औषधे आणि हलका आहार सोबत ठेवणेही महत्त्वाचे आहे.
श्रद्धा मोठी असली तरी गर्दीची वास्तविकता त्याहून मोठी असते. लालबागच्या राजाचे दर्शन घ्यायचे असेल तर वेळ राखून ठेवा; कारण इथे बाप्पाचे दर्शन काही क्षणांचे, पण त्या क्षणासाठीची प्रतीक्षा अनेक तासांची असू शकते!