ओमानचा मोठा प्रस्ताव; सोहरमध्ये ३० अब्ज डॉलरची गुंतवणूक, वर्षाला ७.२ कोटी टन माल हाताळण्याची क्षमता
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १८ सप्टेंबर २०२६ ।। पश्चिम आशियातील संघर्षाने जगाच्या तेलवाहतुकीची नस पकडली असताना भारतासाठी ओमानच्या सोहर बंदराची चर्चा महत्त्वाची ठरली आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीबाहेर असलेल्या या बंदरातून पर्यायी लोडिंग, जहाजातून जहाजावर तेल हस्तांतरण आणि लॉजिस्टिक्सची शक्यता निर्माण झाली आहे. मात्र, “भारताने होर्मुझला पूर्ण बायपास केले” असे म्हणणे अतिशयोक्ती ठरेल. सोहर हा संकटाच्या काळात पर्यायी मार्ग आणि पुरवठा केंद्र म्हणून उपयोगी ठरत आहे.
याच पार्श्वभूमीवर ओमानने भारतीय उद्योगांना सोहर पोर्ट आणि फ्रीझोनमध्ये गुंतवणुकीच्या संधी दाखवल्या आहेत. नवी दिल्लीत झालेल्या दोन दिवसांच्या रोडशोमध्ये भारतीय कंपन्या, उत्पादक आणि निर्यातदारांना लॉजिस्टिक्स, उत्पादन आणि वितरणाच्या संधी मांडण्यात आल्या. SOHAR Freezone चे CEO आणि SOHAR Port चे Deputy CEO डॉ. Raid Al Rubaiey यांनी भारताचे या औद्योगिक परिसंस्थेतील वाढते महत्त्व अधोरेखित केले.
आता आकडेच या बंदराची ताकद सांगतात. SOHAR Port आणि Freezone मध्ये ३० अब्ज डॉलरपेक्षा अधिक गुंतवणूक झाली असून वर्षाला ७.२ कोटी टनांहून अधिक माल हाताळण्याची क्षमता आहे. त्यामुळे हे केवळ तेल उतरवण्याचे बंदर नसून औद्योगिक उत्पादन, पेट्रोकेमिकल्स, धातू, साठवणूक आणि वितरण यांचे एकत्रित केंद्र आहे. भारतासाठी याचा अर्थ आखाती बाजारपेठेत प्रवेशाचा आणखी एक दरवाजा असा आहे.
संकटाच्या काळात याची प्रत्यक्ष उपयुक्तताही दिसली. सौदी अरेबियाच्या ईस्ट-वेस्ट तेल पाइपलाइनवरील हल्ल्यानंतर Saudi Aramco ने आशियाई खरेदीदारांसाठी सोहरजवळ जहाजातून जहाजावर कच्च्या तेलाचे हस्तांतरण करण्याची ऑफर दिली. त्यात Arab Light, Arab Medium आणि Arab Heavy या ग्रेडचा समावेश आहे. या हालचालीमुळे सोहर हा फक्त कागदावरचा पर्याय नसल्याचे स्पष्ट झाले.
भारतासाठी मात्र पुढचा प्रश्न अधिक कठीण आहे—यामुळे पेट्रोल-डिझेलचे दर लगेच कमी होतील का? त्याचे उत्तर सरळ नाही. तेलाची किंमत, विमा, जहाजभाडे, युद्धाचा धोका आणि पुरवठ्याचा खर्च यावर अंतिम दर अवलंबून राहतील. सध्या अतिरिक्त पुरवठ्याच्या पर्यायामुळे बाजारातील ताण काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो; पण दरवाढ थांबेल, अशी हमी देणे घाईचे ठरेल. १७ सप्टेंबरला ओमानमार्गे अतिरिक्त सौदी पुरवठ्याच्या बातम्यांनंतर कच्च्या तेलाच्या किमती सुमारे तीन टक्क्यांनी घसरल्या, पण जोखीम अद्याप कायम आहे.