सुरुवातीला प्रवेश नाकारला; आता दोन वर्षांचा सहभाग सिद्ध करणाऱ्या मंडळांना अटींसह संधी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २२ सप्टेंबर २०२६ ।। गणपती बाप्पाच्या विसर्जन मिरवणुकीत परंपरा, नियम आणि प्रशासन यांची पुन्हा एकदा टक्कर सुरू झाली आहे. पुणे पोलिसांनी सुरुवातीला सुमारे १५० गणेश मंडळांना लक्ष्मी रस्ता, टिळक रस्ता, कुमठेकर रस्ता आणि केळकर रस्त्यावरील मुख्य विसर्जन मिरवणुकीत सहभागी होण्यास नकार दिल्याने मंडळांमध्ये नाराजी पसरली. ही मंडळे गेली दोन वर्षे तात्पुरत्या परवानगीवर मुख्य मिरवणुकीत सहभागी होत होती. मात्र आता पोलिसांनी भूमिका काही प्रमाणात बदलत, किमान दोन वर्षे सहभागी झालेल्या मंडळांना यंदा अटींसह संधी देण्याचे स्पष्ट केले आहे.
या निर्णयामागे मिरवणुकीचा वाढता कालावधी आणि सुरक्षा-वाहतूक व्यवस्थेवरील ताण असल्याचे पोलिसांचे म्हणणे आहे. २०२२ मध्ये चार मुख्य मार्गांवर ६०८ मंडळे सहभागी झाली होती. २०२३ मध्ये हा आकडा १,०१५ वर पोहोचला. २०२५ मध्ये मुख्य विसर्जन मिरवणुकीला तब्बल ३२ तास २६ मिनिटे लागली, तर संपूर्ण विसर्जन प्रक्रिया जवळपास ३४ तास चालली. त्यामुळे प्रशासनासमोर मिरवणुकीचा वेळ कमी करण्याचे मोठे आव्हान आहे.
या पार्श्वभूमीवर गणेशोत्सवातील ध्वनीप्रदूषणाचा मुद्दा उपस्थित करणारे सामाजिक कार्यकर्ते विद्यानंद बापट पुन्हा चर्चेत आले आहेत. डीजे आणि कर्णकर्कश ध्वनिक्षेपकांविरोधात त्यांनी भूमिका घेतली होती. त्यांच्या भूमिकेला विरोध झाला आणि सप्टेंबरच्या सुरुवातीला त्यांच्यावर हल्लाही झाल्याचे वृत्त आहे.
दरम्यान, रवींद्र धंगेकर यांनी गणेश मंडळांच्या परवानगीचा प्रश्न उपस्थित करत पोलिस अधिकाऱ्यांची भेट घेण्याची भूमिका मांडली आहे. उत्सव बंद करण्याऐवजी नियम, शिस्त आणि नियमनातून मार्ग काढावा, अशी त्यांची भूमिका आहे. हा वाद केवळ एका रस्त्याचा नाही; परंपरा किती, प्रशासनाचे नियमन किती आणि नागरिकांची गैरसोय किती—या तिन्हींचा तोल साधण्याचा प्रश्न आहे.
पुणे पोलिस आयुक्त अमितेश कुमार यांनी मात्र दोन वर्षे मुख्य मिरवणुकीत सहभागी झालेल्या मंडळांना यंदा विशेष बाब म्हणून संधी देण्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे सुरुवातीच्या १५० मंडळांच्या नाराजीला काही प्रमाणात दिलासा मिळाला आहे. आता अटींचे पालन करून मिरवणूक किती शिस्तीत पार पडते, यावर पुढील निर्णयांची दिशा ठरणार आहे.