५ ऑक्टोबरच्या व्यवहारात सोन्याला घसरणीचा धक्का; चांदीने मात्र तेजी पकडली, आंतरराष्ट्रीय बाजारातही दोन्ही धातूंमध्ये हालचाल
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ६ ऑक्टोबर २०२६ ।। दिवाळीच्या खरेदीकडे डोळे लावून बसलेल्या ग्राहकांसाठी सोने-चांदीच्या बाजाराने पुन्हा एकदा वेगळेच गणित मांडले आहे. ५ ऑक्टोबरच्या व्यवहारात सोन्याच्या दरात घसरण झाली, तर चांदीच्या दराने उलट दिशेने झेप घेतली. आंतरराष्ट्रीय Comex बाजारात सोन्याचा भाव सुमारे ०.०६ टक्क्यांनी वाढून ४,१६४.८० डॉलर प्रति औंस झाला, तर चांदी १.४६ टक्क्यांनी वाढून ६१.३० डॉलर प्रति औंसवर पोहोचली. म्हणजे जगाच्या बाजारात दोन्ही धातूंना मागणीचा आधार असताना भारतीय बाजारात सोन्यावर मात्र दबाव दिसला. देशांतर्गत बुलियन बाजारात सोन्याचा भाव प्रति १० ग्रॅम सुमारे १.४९ लाख रुपयांच्या आसपास आला, तर चांदीचा भाव प्रतिकिलो २.२६ लाख रुपयांच्या आसपास पोहोचला. सोन्याच्या किमतीत झालेली ही घसरण ग्राहकांसाठी काहीशी दिलासादायक असली, तरी त्याला कायमस्वरूपी स्वस्ताई समजणे म्हणजे बाजाराला कमी लेखणे ठरेल.
MCXवरील व्यवहारात ऑक्टोबर डिलिव्हरीचे सोने १,०४३ रुपयांनी घसरून प्रति १० ग्रॅम १,४९,३४७ रुपयांवर आले. त्याचवेळी चांदीने मात्र तेजी दाखवत ६९७ रुपयांची वाढ नोंदवली आणि प्रतिकिलो २,२६,३९३ रुपयांवर व्यवहार केला. किरकोळ बाजारातील दरही त्याच दिशेने दिसले. २४ कॅरेट सोन्याचा दर सुमारे १,४९,५४० रुपये प्रति १० ग्रॅम, २२ कॅरेटचा १,३७,०७८ रुपये आणि १८ कॅरेटचा सुमारे १,१२,१५५ रुपये असल्याचे नमूद करण्यात आले. चांदीचा दर सुमारे २,२६,७७० रुपये प्रतिकिलोपर्यंत पोहोचला. मात्र हे दर शहर, विक्रेता, कर, मेकिंग चार्ज आणि शुद्धतेनुसार बदलू शकतात. त्यामुळे ‘आज एवढाच भाव’ या एका आकड्यावर विसंबून दागिने खरेदी करणे शहाणपणाचे ठरणार नाही.
सोन्याच्या भावावर आंतरराष्ट्रीय बाजारातील हालचाल, डॉलरच्या तुलनेतील रुपयाची स्थिती, व्याजदर, केंद्रीय बँकांची खरेदी आणि स्थानिक मागणी यांचा एकत्रित परिणाम होतो. चांदीवर औद्योगिक मागणीचाही मोठा प्रभाव असतो. त्यामुळे एका दिवसाच्या घसरणीवरून सोन्याचा दीर्घकालीन कल ठरवणे किंवा एका दिवसाच्या तेजीवरून चांदी आणखी किती महागेल याचा अंदाज बांधणे धोक्याचे आहे. विशेषतः दिवाळी जवळ येत असताना ग्राहकांनी दागिने खरेदीपूर्वी २४, २२ किंवा १८ कॅरेट शुद्धता, हॉलमार्क, प्रत्यक्ष बाजारभाव, GST आणि मेकिंग चार्ज यांची स्वतंत्रपणे पडताळणी करावी. सोने स्वस्त झाले म्हणून दुकानात धाव घेणे आणि चांदी महागली म्हणून घाबरणे—दोन्ही टोकाची घाई आहे. बाजारात भाव रोज बदलतात; पण ग्राहकाच्या खिशातून जाणारा पैसा मात्र कायमचा असतो.