डॉलर आणि अमेरिकी रोखे उत्पन्नाचा दबाव; तरीही जे.पी. मॉर्गनला सोन्यात मोठी तेजी अपेक्षित, चांदीसाठी Citiचा ९० डॉलरचा अंदाज
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ७ ऑक्टोबर २०२६ ।। दिवाळीच्या तोंडावर सोने-चांदी खरेदीचा विचार करणाऱ्यांसाठी बाजाराने पुन्हा एकदा ‘थांबा आणि पाहा’ असा इशारा दिला आहे. ६ ऑक्टोबरला MCXवर सोन्याचा भाव सुमारे १,४९,१०० रुपये प्रति १० ग्रॅम, तर चांदी २,२४,९२८ रुपये प्रति किलोवर व्यवहार करत होती. मात्र जागतिक बाजारात चित्र काहीसे उलटले. मजबूत डॉलर आणि अमेरिकी ट्रेझरी यील्डचा दबाव असतानाही मंगळवारी स्पॉट सोन्याचा भाव ०.७ टक्क्यांनी वाढून ४,१६८.८९ डॉलर प्रति औंस झाला, तर चांदी सुमारे ६१.४४ डॉलरवर पोहोचली. म्हणजे बाजारात एकाच वेळी दोन शक्ती झुंजत आहेत—व्याजदर आणि डॉलर सोन्याला दाबत आहेत; तर भू-राजकीय अनिश्चितता आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी त्याला आधार देत आहे. त्यामुळे आजची घसरण पाहून ‘सोने आता स्वस्तच होत जाणार’ असा निष्कर्ष काढणे धोकादायक आहे.
दिवाळीपर्यंत सोन्याचा भाव नेमका कुठे जाईल, याचे उत्तर कोणताही बाजारतज्ज्ञ खात्रीने देऊ शकत नाही. मात्र J.P. Morgan Global Researchने २०२६च्या अखेरीस सोन्याचा दर सरासरी ६,००० डॉलर प्रति औंस आणि २०२७मध्ये ६,३०० डॉलरपर्यंत जाण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. केंद्रीय बँकांची मागणी, भू-राजकीय संघर्ष आणि अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हचे व्याजदर यावर सोन्याची पुढील दिशा अवलंबून राहणार आहे. सध्या अमेरिकी डॉलर आणि रोखे उत्पन्न सोन्यावर दबाव आणत असले तरी, सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी कायम राहिली तर घसरण ही खरेदीची संधी ठरू शकते, असा बाजाराचा एक अंदाज आहे. पण ‘६,००० डॉलर’ हे लक्ष्य म्हणजे हमखास मिळणारा भाव नव्हे; तो परिस्थितीवर आधारित अंदाज आहे.
चांदीबाबतही तेजीची शक्यता व्यक्त होत आहे. Citiने पुढील तीन महिन्यांसाठी ७५ डॉलर आणि सहा ते बारा महिन्यांत ९० डॉलर प्रति औंसचे लक्ष्य कायम ठेवले आहे. गुंतवणुकीची मागणी वाढल्यास औद्योगिक मागणीतील काही कमजोरी भरून निघू शकते, असा बँकेचा अंदाज आहे. मात्र सोलर क्षेत्रातील चांदीचा वापर कमी करण्याचे तंत्रज्ञान, डॉलरची ताकद, अमेरिकी व्याजदर आणि स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुजमधील तणाव यांचा परिणाम बाजारावर होणार आहे. त्यामुळे दिवाळीच्या खरेदीदाराने ‘दर एवढा वाढणारच’ या अफवांवर धाव घेण्याऐवजी आपली गरज, शुद्धता, मेकिंग चार्ज आणि स्थानिक दर तपासून निर्णय घ्यावा. सोन्याचा बाजार सध्या स्वस्ताईचा नाही, पण त्याहून मोठी गोष्ट म्हणजे तो अत्यंत अस्थिर आहे—आणि अस्थिर बाजारात अंदाजापेक्षा सावधपणा अधिक मौल्यवान असतो.