देशांतर्गत वायदा बाजारात सोन्यावर दबाव; आंतरराष्ट्रीय बाजारात मात्र सोने वधारले. अमेरिकेच्या महागाईच्या आकडेवारीकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष, तेलाच्या घसरणीनेही बाजाराचे गणित बदलले.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। Gold Price News : सोमवार, १२ ऑक्टोबर रोजी सोन्या-चांदीच्या बाजारात एकाच वेळी घसरणीचे आणि तेजीचे संकेत दिसल्याने गुंतवणूकदारांसमोर संभ्रम निर्माण झाला आहे. देशांतर्गत वायदा बाजारातील उपलब्ध आकडेवारीनुसार, सोन्याचा भाव एका करारात सुमारे १,४६,५४० रुपये प्रति १० ग्रॅमपर्यंत घसरला होता. मागील बंद भावाच्या तुलनेत ही सुमारे ०.९ टक्क्यांची घट होती. मात्र, आंतरराष्ट्रीय बाजाराचे चित्र वेगळे होते. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, सोमवारी सुरुवातीच्या व्यवहारात स्पॉट गोल्डचा भाव ४,२०६ डॉलर प्रति औंसपर्यंत वाढला, तर अमेरिकेतील सोन्याच्या वायदा कराराने ४,२३० डॉलरचा स्तर गाठला. त्यामुळे ‘सोन्याचे दर कोसळले’ असा सरसकट निष्कर्ष काढणे दिशाभूल करणारे ठरेल. देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील भाव, व्यवहाराची वेळ, कराराची मुदत आणि चलनविनिमय दर यांमुळे फरक पडतो.
सामान्य ग्राहकांसाठी मात्र सोन्याच्या दरातील प्रत्येक चढ-उतार महत्त्वाचा आहे. लग्नसराई, सणासुदीची खरेदी आणि दीर्घकालीन गुंतवणुकीचे नियोजन करणाऱ्यांनी केवळ एका दिवसाच्या घसरणीवर निर्णय घेण्याऐवजी स्थानिक सराफांचा प्रत्यक्ष विक्रीदर, जीएसटी आणि घडणावळ यांचाही हिशेब पाहणे आवश्यक आहे.
सोन्याच्या पुढील हालचालींची दिशा ठरवण्यात अमेरिकेची महागाईची आकडेवारी महत्त्वाची ठरणार आहे. बुधवारी जाहीर होणारा ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) आणि गुरुवारी प्रसिद्ध होणारा उत्पादक किंमत निर्देशांक (PPI) तसेच किरकोळ विक्रीचे आकडे गुंतवणूकदार बारकाईने पाहत आहेत. महागाई वाढल्यास अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक, फेडरल रिझर्व्ह, व्याजदर वाढवण्याचा विचार करू शकते. व्याजदर वाढले तर व्याज उत्पन्न न देणाऱ्या सोन्याचे आकर्षण कमी होण्याची शक्यता असते; उलट व्याजदर कपातीची अपेक्षा वाढल्यास सोन्याला आधार मिळू शकतो. रॉयटर्सच्या माहितीनुसार, अमेरिकन डॉलरमधील नरमाई आणि तेलाच्या घसरलेल्या किमतींमुळे सोमवारी आंतरराष्ट्रीय सोन्याला काहीसा आधार मिळाला.
त्यामुळे सोन्याच्या भावावर केवळ महागाईचा नव्हे, तर डॉलरची ताकद, सरकारी रोख्यांवरील परतावा आणि जागतिक अनिश्चिततेचाही प्रभाव राहणार आहे. चांदीच्या दरांमध्येही अस्थिरता कायम असून, औद्योगिक मागणी आणि गुंतवणुकीचा कल हे घटक महत्त्वाचे ठरतील.
दरम्यान, कच्च्या तेलाच्या बाजारातही सोमवारी घसरण नोंदवली गेली. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी झालेल्या चर्चेनंतर रशियाकडून डिझेल पुरवठा वाढवण्याची घोषणा केली. तसेच रशिया आणि युक्रेनने ऊर्जा सुविधांवरील हल्ले थांबवण्यास सहमती दर्शवल्याचा दावा ट्रम्प यांनी केला. मात्र, युक्रेनचे अध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की यांनी या युद्धविरामाच्या तपशिलांची प्रतीक्षा असल्याचे सांगितले; रशियाकडूनही त्याला तत्काळ अधिकृत पुष्टी मिळाली नव्हती. रॉयटर्सनुसार, ब्रेंट क्रूडचा भाव सुमारे १०३ डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत घसरला.
तेल स्वस्त झाल्याने महागाईचा दबाव कमी होण्याची शक्यता असली, तरी त्यामुळे सोन्याचे भाव निश्चितपणे घसरतील असे नाही. जागतिक संघर्ष, डॉलर आणि व्याजदर यांचे समीकरण बाजाराला सतत बदलत ठेवणार आहे. म्हणूनच गुंतवणूकदारांनी अफवांवर किंवा सनसनाटी भाकितांवर विसंबण्याऐवजी अधिकृत दर तपासावेत आणि जोखीम समजूनच निर्णय घ्यावा.