दिवाळीपूर्वी राज्यभर ‘फेस्टिव्ह क्रॅकडाउन’; १६.९२ कोटींचा मुद्देमाल जप्त, ६८ आस्थापनांचे परवाने निलंबित, २० जणांना अटक; माळशिरसमध्ये खव्यावरही कारवाई.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। Maharashtra FDA Actions News: दिवाळीचा फराळ गोड असावा, पण तो भेसळीने विषारी बनवणाऱ्यांच्या धंद्याला आता चाप बसण्याची चिन्हे दिसत आहेत. अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या निर्देशानुसार राज्यभर ‘फेस्टिव्ह क्रॅकडाउन’ मोहीम राबविण्यात येत आहे. नवरात्रोत्सवाच्या काळातील कारवाईत निकृष्ट, संशयित भेसळयुक्त आणि नियमबाह्य अन्नसाठा जप्त करण्यात आला. उपलब्ध वृत्तानुसार, या मोहिमेत एकूण १६.९२ कोटी रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला असून ६८ आस्थापनांचे परवाने निलंबित, सात आस्थापने बंद करण्याचे निर्देश आणि २२ गुन्हे दाखल करण्यात आले. या प्रकरणांत २० आरोपींना अटक झाली. तब्बल ८,३९२ किलो मुदतबाह्य, खराब अथवा नाकारलेला अन्नसाठाही जप्त करण्यात आल्याची माहिती आहे. छत्रपती संभाजीनगर विभागात ४.१९ कोटी रुपयांचा अन्नसाठा जप्त झाल्याचे, तर प्रतिबंधित गुटखा, पानमसाला आणि तंबाखूचा ३.१५ कोटी रुपयांचा साठा पकडल्याचे वृत्त आहे. मात्र जप्त केलेल्या प्रत्येक पदार्थात भेसळ सिद्ध झाली आहे, असा निष्कर्ष प्रयोगशाळेच्या तपासणीशिवाय काढता येणार नाही.
मुंबई, कोकण, पुणे, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर आणि नागपूर या सहा विभागांत प्रशासनाने तपासणीचा फास आवळला आहे. नष्ट करण्यासाठी बाजूला काढलेला माल पुन्हा बाजारात आणून ग्राहकांच्या ताटात पोहोचवण्याचा प्रकार आरोग्याशी केलेली उघड प्रतारणा आहे. नियम धाब्यावर बसवणाऱ्यांना केवळ नोटिसांचा कागदी धाक दाखवून उपयोग नाही; दोष सिद्ध झाल्यास कठोर आणि पारदर्शक कारवाई झाली पाहिजे. सणासुदीला मिठाई, खवा, खाद्यतेल, सुकामेवा आणि फराळाची मागणी वाढते. याच गर्दीचा फायदा घेऊन काही विक्रेते निकृष्ट माल खपवण्याचा प्रयत्न करतात. त्यामुळे तपासणी केवळ दिवाळीपुरती न राहता वर्षभर सुरू राहणे गरजेचे आहे. परवाना निलंबित करण्याबरोबरच नमुने तपासण्याचा निकाल, दोषींची नावे आणि पुढील कायदेशीर कारवाई यांची माहितीही जनतेसमोर आली पाहिजे. कारवाईचे आकडे प्रभावी असले, तरी ग्राहकांच्या आरोग्याचे प्रत्यक्ष संरक्षण हाच तिचा खरा निकष आहे.
दिवाळीपूर्वी सोलापूर विभागातील एफडीएच्या झोन-२ पथकाने माळशिरस येथे पुणे–पंढरपूर मार्गावर खवा वाहून नेणाऱ्या वाहनावर छापा टाकला. धाराशिव जिल्ह्यातील तीन उत्पादकांकडून तयार झालेला खवा MH 25 AJ 4023 क्रमांकाच्या वाहनातून सातारा शहरातील घाऊक आणि किरकोळ विक्रेत्यांकडे नेला जात होता. तपासणीनंतर सुमारे १,३३७ किलो खवा जप्त करून नष्ट केल्याचे वृत्त आहे. त्याची किंमत सुमारे ४.८१ लाख रुपये असल्याचेही नमूद करण्यात आले. नाशवंत पदार्थांची वाहतूक स्वच्छतेचे नियम पाळून आणि योग्य पद्धतीने होणे आवश्यक आहे. ग्राहकांनी मिठाई, खवा किंवा फराळ घेताना विक्रेत्याची विश्वासार्हता, पॅकिंगवरील तारीख आणि उत्पादनाचा तपशील तपासावा; संशयास्पद पदार्थ आढळल्यास एफडीएकडे तक्रार करावी. सणाचा आनंद लुटताना आरोग्याशी जुगार खेळण्याची गरज नाही. प्रशासनानेही छाप्यांपुरते समाधान न मानता दोषींवर कायद्याप्रमाणे कारवाई करून तिचा पाठपुरावा करावा. कारण दिवाळीत दिवे उजळावेत, रुग्णालयांची बिलं नव्हे.