आठवडाभरात दहा ग्रॅममागे ५,०७० रुपयांची घसरण; ग्राहकांना दिलासा, मात्र अमेरिकेच्या व्याजदर धोरणामुळे पुढील दरांबाबत अनिश्चितता कायम.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दिवाळीच्या खरेदीचा मुहूर्त जवळ आला असताना सोन्याच्या बाजारात अचानक घसरण झाल्याने ग्राहकांच्या चेहऱ्यावर समाधानाचे हास्य उमटण्याची शक्यता आहे. मात्र, सोन्याचे दर उतरले म्हणून लगेच खरेदीसाठी धाव घ्यावी की आणखी घसरणीची वाट पाहावी, हा प्रश्न सुवर्णप्रेमींना पडला आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, १९ ऑक्टोबर रोजी हैदराबादमध्ये २४ कॅरेट सोन्याचा दहा ग्रॅमचा दर १,४७,६५० रुपये होता; २४ ऑक्टोबरला तो १,४२,५८० रुपयांवर आला. म्हणजेच आठवड्यात ५,०७० रुपयांची घट झाली. २२ कॅरेट सोन्याचा दरही १,३५,३४० रुपयांवरून १,३०,७०० रुपयांपर्यंत घसरला. दिल्लीमध्येही २४ कॅरेट सोन्याचा दर १,४७,८०० रुपयांवरून १,४२,७३० रुपयांवर आला. ही घसरण ग्राहकांसाठी दिलासादायक असली, तरी बाजारातील चढ-उतार पाहता यालाच कायमस्वरूपी स्वस्ताई समजणे धोक्याचे ठरू शकते. सोन्याच्या जाहिरातींनी नव्हे, तर आपल्या खिशाच्या गणिताने खरेदीचा निर्णय घेणेच शहाणपणाचे!
या घसरणीमागे केवळ देशांतर्गत मागणी-पुरवठ्याचे गणित नसून आंतरराष्ट्रीय आर्थिक घडामोडींचाही मोठा वाटा आहे. अमेरिकन डॉलरची मजबुती, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि महागाई पुन्हा डोके वर काढण्याची भीती यामुळे सोन्यावर दबाव निर्माण झाला आहे. तेल महागल्याने महागाई वाढू शकते आणि त्याला आळा घालण्यासाठी अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक, फेडरल रिझर्व्ह, व्याजदर दीर्घकाळ उंच ठेवू शकते किंवा पुढे वाढवू शकते, अशी बाजारात चिंता आहे. रॉयटर्सच्या २३ ऑक्टोबरच्या वृत्तानुसार, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा भाव तीन महिन्यांच्या नीचांकी पातळीवर गेला आणि आठवडाभरात सुमारे चार टक्क्यांनी घसरला. २७ आणि २८ ऑक्टोबरच्या फेडरल रिझर्व्हच्या बैठकीकडे आता बाजाराचे लक्ष लागले आहे. मात्र, व्याजदर नक्की वाढणारच, असा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल.
चांदीलाही या घसरणीचा फटका बसला असून, १९ ऑक्टोबरला दिल्लीतील किलोमागे २.२९ लाख रुपयांच्या पातळीवर असलेला दर २४ ऑक्टोबरला सुमारे २.२० लाख रुपयांपर्यंत घसरल्याचे दिलेल्या आकडेवारीत नमूद आहे. त्यामुळे मौल्यवान धातूंच्या बाजारात सध्या तेजीपेक्षा अनिश्चिततेचेच सावट अधिक आहे.
आता प्रश्न आहे तो ग्राहकांनी नेमके काय करावे, याचा. दिवाळी आणि लग्नसराईसाठी दागिने खरेदी करायचे असतील, तर केवळ भाव आणखी पडतील या आशेवर निर्णय पुढे ढकलणे प्रत्येकासाठी योग्य ठरणार नाही. त्याचवेळी घसरण सुरू आहे म्हणून संपूर्ण बचत सोन्यात ओतणेही शहाणपणाचे नाही. खरेदीपूर्वी स्थानिक सराफाकडील प्रत्यक्ष दर, सोन्याची शुद्धता, घडणावळ आणि जीएसटी यांचा हिशेब तपासावा. शहरानुसार तसेच दर नोंदवणाऱ्या स्रोतांनुसार किमती बदलू शकतात; त्यामुळे हैदराबाद किंवा दिल्लीतील दर पुण्यात तंतोतंत लागू होतीलच असे नाही.
पुढील आठवड्यात फेडरल रिझर्व्हच्या निर्णयानंतर सोन्या-चांदीला पुन्हा दिशा मिळू शकते; मात्र दर किती खाली येतील किंवा कधी वाढतील, याची खात्री कोणी देऊ शकत नाही. सणाच्या उत्साहात खरेदी करा, पण भावनेच्या भरात नव्हे—हिशेबाच्या जोरावर! कारण सोन्याची चमक कायम राहिली, तरी चुकीच्या वेळी केलेली खरेदी खिशाला चांगलीच झळ देऊ शकते.