अर्णब चक्रीवादळाचा प्रभाव ओसरला; महाराष्ट्रात ३१ ऑक्टोबरला काही जिल्ह्यांत हलक्या सरींची शक्यता, मात्र अतिवृष्टीचा राज्यव्यापी इशारा नाही.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। पावसाच्या नावाने पुन्हा एकदा देशभर धास्तीचे वातावरण निर्माण झाले असले, तरी हवामानाच्या बातम्यांत भीतीपेक्षा वस्तुस्थितीला अधिक महत्त्व असायला हवे. भारतीय हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजानुसार, ३१ ऑक्टोबर रोजी महाराष्ट्रात सर्वत्र मुसळधार पाऊस कोसळणार, असे चित्र नाही. पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, नाशिक आणि अहिल्यानगर या जिल्ह्यांत काही ठिकाणी हलक्या सरी किंवा विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता आहे. कोकणातील रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्गातही तुरळक पाऊस पडू शकतो. मात्र, राज्यातील कोणत्याही जिल्ह्यासाठी या दिवशी हवामान विभागाने इशारा जारी केलेला नसल्याचे उपलब्ध ताज्या अंदाजातून स्पष्ट होते. त्यामुळे ‘पाऊस थैमान घालणार’, अशा शीर्षकांनी नागरिकांना घाबरवण्यापेक्षा नेमका अंदाज सांगणे अधिक जबाबदार ठरेल.
बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या ‘अर्णब’ चक्रीवादळाने देशाच्या पूर्वेकडील भागांत हवामानावर परिणाम केला. भारतीय हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, या प्रणालीची तीव्रता वाढून ती आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीच्या दिशेने सरकली आणि त्यानंतर तिचे अवशेष दक्षिण छत्तीसगड व लगतच्या ओडिशा परिसरात राहिले. या घडामोडींमुळे देशातील विविध भागांत पावसाची स्थिती बदलली; मात्र एका चक्रीवादळाचा उल्लेख झाला म्हणून महाराष्ट्रातील प्रत्येक जिल्ह्यावर मुसळधार पावसाचे संकट आहे, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. उत्तर प्रदेश, बिहार, मध्य प्रदेश, ओडिशा, झारखंड, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, जम्मू-काश्मीर, पश्चिम बंगाल, सिक्कीम, छत्तीसगड, तमिळनाडू, पुडुचेरी, कर्नाटक, मणिपूर, त्रिपुरा आणि आसाम या १७ राज्यांबाबत दिलेला व्यापक इशारा ताजा अधिकृत बुलेटिन तपासूनच प्रसिद्ध करणे आवश्यक आहे. कारण अंदाज बदलतात आणि कालचा इशारा आज लागू असेलच असे नाही.
नागरिकांनी हवामानातील बदलांकडे दुर्लक्ष करू नये; पण अफवांनाही बळी पडू नये. पाऊस किंवा वादळी वारे सुरू असताना झाडांखाली, विजेच्या खांबांजवळ आणि उघड्या मैदानात थांबणे टाळावे. घाटमार्गावरून प्रवास करणाऱ्यांनी स्थानिक परिस्थिती तपासावी. शेतकऱ्यांनी काढणीला आलेली पिके, धान्य आणि शेतीमाल सुरक्षित ठेवण्याची खबरदारी घ्यावी. प्रशासनानेही आपत्तीची शक्यता असेल तेथे वेळेत सूचना देणे गरजेचे आहे. हवामान विभागाचे अधिकृत अंदाज, जिल्हानिहाय सूचना आणि प्रत्यक्ष परिस्थिती यांची सांगड घालूनच निर्णय घ्यावेत. निसर्गाचे गणित कधीही बदलू शकते; म्हणून सतर्कता आवश्यक, पण विनाकारण दहशत नको. पावसाच्या प्रत्येक ढगाला संकटाचे रूप देण्यापेक्षा नागरिकांपर्यंत अचूक माहिती पोहोचवणे, हीच खरी पत्रकारितेची कसोटी आहे.