तुकाराम मुंडेंनी लाडू-चिवड्याची केली पाहणी; कृत्रिम रंग, भेसळ आणि निकृष्ट माल विकणाऱ्यांना कठोर कारवाईचा इशारा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दिवाळीचा गोडवा वाढवणाऱ्या लाडू-चिवड्यात भेसळीचा कडवटपणा मिसळला, तर सणाचा आनंद थेट आरोग्याच्या संकटात बदलू शकतो. म्हणूनच महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) यंदा फराळाच्या बाजारपेठेवर करडी नजर ठेवली आहे. पुण्यात १ नोव्हेंबर रोजी ‘दि पूना मर्चंट्स चेंबर’च्या वतीने आयोजित रास्त दरातील दिवाळी फराळ विक्री उपक्रमाच्या उद्घाटनप्रसंगी FDA आयुक्त तुकाराम मुंडे यांनी लाडू आणि चिवड्याची स्वतः पाहणी केली. माजी राज्यपाल श्रीनिवास पाटील यांच्या उपस्थितीत झालेल्या या कार्यक्रमात फराळाची गुणवत्ता, स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षेचे निकष यांना विशेष महत्त्व देण्यात आले. केवळ पदार्थ आकर्षक दिसतात म्हणून ते सुरक्षित ठरत नाहीत; त्यांचा दर्जा आणि उत्पादनातील स्वच्छताही तितकीच महत्त्वाची असते. ‘दि पूना मर्चंट्स चेंबर’चा हा उपक्रम १९८८ पासून सुरू असून, सामान्य ग्राहकांना परवडणाऱ्या दरात फराळ उपलब्ध करून देण्याचा त्यामागील उद्देश आहे.
मुंडे यांनी फराळाच्या तयारीतील तेलाचा वापर, पदार्थांचा वास, पोत आणि रंग यांचीही पाहणी केली. उत्पादकांनी लाडू, मिठाई आणि चिवड्याला उठावदार रंग देण्यासाठी कृत्रिम रंगांचा अनावश्यक वापर करू नये, असे त्यांनी स्पष्ट केले. शक्य तेथे नैसर्गिक रंगांचा वापर करावा, उघड्यावर ठेवलेल्या पदार्थांची योग्य विल्हेवाट लावावी आणि प्रत्येक २५ ते ३० कामगारांमागे एक तांत्रिक पर्यवेक्षक नेमावा, अशा सूचनाही देण्यात आल्या. चेंबरने कामगारांची वैद्यकीय तपासणी आणि अन्नसुरक्षा प्रशिक्षणाची व्यवस्था केली आहे. यंदाच्या उपक्रमासाठी सुमारे दोन हजार कामगारांना प्रशिक्षण देण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. खाद्यपदार्थांचे नमुने प्रयोगशाळेत तपासण्यात आले असून, संबंधित नमुने निर्धारित निकषांमध्ये उत्तीर्ण झाल्याचे मुंडे यांनी सांगितले. दिवाळीच्या निमित्ताने ग्राहकांना स्वस्त पदार्थ देण्याच्या स्पर्धेत गुणवत्ता मात्र महागात पडता कामा नये, हा प्रशासनाचा स्पष्ट संदेश आहे.
दिवाळीपूर्वी मसाले आणि खाद्यतेलातील भेसळ रोखण्यासाठी राज्यभरात मोठी मोहीम राबवण्यात आली असून, हजारो क्विंटल माल जप्त केल्याची माहिती मुंडे यांनी दिली. फ्री प्रेस जर्नलच्या वृत्तानुसार, खाद्यतेलाचा सुमारे २८ हजार क्विंटल आणि मसाल्यांचा अंदाजे १८ ते २० हजार क्विंटल साठा जप्त केल्याचे त्यांनी सांगितले. आता तपासणीचा भर किरकोळ विक्रेते, मिठाई दुकाने आणि तयार फराळ विकणाऱ्यांवरही राहणार आहे. मुदत संपलेले पदार्थ, निकृष्ट तेल, भेसळयुक्त मसाले आणि नियमबाह्य उत्पादनांची विक्री करणाऱ्यांची गय केली जाणार नाही. नियमभंग आढळल्यास परवाना निलंबनासह कठोर कारवाई होऊ शकते. नागरिकांनीही केवळ स्वस्त दर किंवा आकर्षक रंग पाहून पदार्थ खरेदी करू नयेत. खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत संशय आल्यास complaints.mahafda.in या अधिकृत तक्रार पोर्टलवर तक्रार नोंदवावी, असे आवाहन मुंडे यांनी केले. सणाचा गोडवा टिकवायचा असेल, तर व्यापाऱ्यांनी नफ्यापेक्षा अन्नसुरक्षेला प्राधान्य द्यावे आणि प्रशासनाने तपासणीचा धाक केवळ सणापुरता न ठेवता वर्षभर कायम ठेवावा.