सलग तिसऱ्या महिन्यात दरवाढीचा फटका; मुंबईत १९ किलो सिलिंडर २,७७४.५० रुपयांवर, घरगुती गॅसचे दर मात्र स्थिर
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दिवाळीचा सण जवळ आला असताना महागाईने व्यावसायिकांच्या स्वयंपाकघरात पुन्हा चूल पेटवली आहे. १ नोव्हेंबर २०२६ पासून व्यावसायिक वापराच्या १९ किलो एलपीजी सिलिंडरच्या दरात १० रुपयांची वाढ करण्यात आली असून, मुंबईत त्याची किंमत २,७७४.५० रुपयांवर पोहोचली आहे. ऑक्टोबरमध्ये २,७६४.५० रुपये मोजावे लागत होते. म्हणजेच दरवाढ रकमेने छोटी असली, तरी सलग वाढणाऱ्या खर्चाच्या मालिकेत तिची भर पडली आहे. मात्र, घरगुती वापराच्या १४.२ किलो सिलिंडरच्या दरात यावेळी बदल झालेला नाही. मुंबईत हा सिलिंडर ९४१.५० रुपयांना उपलब्ध आहे. त्यामुळे घरगुती ग्राहकांना थेट दिलासा मिळाला असला, तरी हॉटेल, खानावळी, चहाच्या टपऱ्या, खाद्यपदार्थ विक्रेते आणि केटरिंग व्यवसायांना वाढीव खर्चाचा सामना करावा लागणार आहे.
इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (IOCL), हिंदुस्तान पेट्रोलियम (HPCL) आणि भारत पेट्रोलियम (BPCL) या सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल विपणन कंपन्या दर महिन्याच्या पहिल्या दिवशी आंतरराष्ट्रीय बाजारातील इंधनदर आणि संबंधित खर्चाचा आढावा घेऊन किमती निश्चित करतात. यंदा सप्टेंबरमध्ये मुंबईतील व्यावसायिक सिलिंडरचा दर २,७०१ रुपये होता. ऑक्टोबरमध्ये तो २,७६४.५० रुपयांवर गेला आणि नोव्हेंबरमध्ये आणखी १० रुपयांची भर पडली. त्यामुळे सलग तिसऱ्या महिन्यात व्यावसायिक गॅस महागला आहे. या दरवाढीमागे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील इंधनाच्या किमतींचा दबाव असल्याचे वृत्तसंस्थांनी नमूद केले आहे. मात्र, प्रत्येक दरवाढीचा परिणाम किती होईल, हे व्यवसायाच्या स्वरूपावर आणि गॅसच्या वापरावर अवलंबून असते. मोठ्या हॉटेलसाठी हा वाढीव खर्च तुलनेने मर्यादित असू शकतो; पण दिवसभर चहा विकून नफा कमावणाऱ्या छोट्या टपरीवाल्यासाठी प्रत्येक रुपयाचे गणित महत्त्वाचे असते.
या दरवाढीचा सर्वसामान्यांवर थेट परिणाम घरगुती सिलिंडरच्या बिलातून झालेला नसला, तरी अप्रत्यक्ष परिणामाची शक्यता नाकारता येत नाही. हॉटेलमधील नाश्ता, चहा, थाळी किंवा फराळाचे पदार्थ तयार करण्याचा खर्च वाढल्यास काही व्यावसायिक विक्रीदर वाढवू शकतात. मात्र, प्रत्येक ठिकाणी खाद्यपदार्थ महागतीलच, असे निश्चितपणे सांगता येणार नाही. आधीच कच्चा माल, भाडे, वीज आणि मजुरीच्या खर्चाशी झुंजणाऱ्या छोट्या व्यावसायिकांसमोर नफा टिकवण्याचे आव्हान उभे राहू शकते. दिवाळीच्या काळात ग्राहकांची गर्दी वाढत असताना खर्चाचे हे गणित आणखी महत्त्वाचे ठरते. घरगुती ग्राहकांनी दरवाढ झाल्याच्या अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत दर तपासावेत, तर व्यावसायिकांनी खर्चाचा हिशेब पारदर्शक ठेवावा. महागाईची झळ शेवटी कोणाच्या खिशाला बसते, हे केवळ सिलिंडरच्या किमतीवर नाही, तर बाजारातील व्यवहारांवरही ठरते.